พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ภิกขทายิวรรค
๙. พิฬาลิทายกเถราปทาน (๑๐๙) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในภิกขทายิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๙. พิฬาลิทายกตฺเถราปทาน
๙. พิฬาลิทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระพิฬาลิทายกเถระ
(พระพิฬาลิทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภิกขทายิวรรค พิฬาลิทายกเถราปทาน (๑๐๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๙๙–๒๐๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๕๗–๒๕๘
หิมวนฺตสฺส อวิทูเร วสามิ ปณฺณสนฺถเร
ฆาเสสุ เคธมาปนฺโน เสยฺยสีโลวหํ <695> ตทา.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าอยู่ ณ ที่อยู่ซึ่งมุงบังด้วยใบไม้ ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ ข้าพเจ้าหิวอาหารแต่ก็นอนเสีย
ขณนฺตาลุกลมฺพานิ พิฬาลิตกฺกลานิ จ
โกลํ ภลฺลาตกํ เพลฺลํ <696> อาหตฺวา ปฏิยาทิตํ.
ข้าพเจ้าขุดหัวมัน มันอ้อน มันมือเสือ หอม กระเทียม เก็บผลกระเบา ผลรกฟ้า มะตูม นำมาตระเตรียมไว้
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห
มม สงฺกปฺปมญฺญาย อาคจฺฉิ มม สนฺติกํ.
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ทรงทราบความดำริของข้าพเจ้า จึงเสด็จมายังสำนักของข้าพเจ้า
อุปาคตํ มหานาคํ เทวเทวํ นราสภํ
พิฬาลึ ปคฺคเหตฺวาน ปตฺตมฺหิ โอกิรึ อหํ.
ข้าพเจ้าได้เห็นพระองค์ผู้มหานาค ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ทรงองอาจกว่านรชน เสด็จมาใกล้แล้ว จึงหยิบมันมือเสือมาใส่ลงในบาตร
ปริภุญฺชิ มหาวีโร โตสยนฺโต มมํ ตทา
ปริภุญฺชิตฺวาน สพฺพญฺญู อิมํ คาถํ อภาสถ.
ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคผู้สัพพัญญู ทรงมีความเพียรมาก เมื่อจะทรงให้ข้าพเจ้ายินดี จึงเสวยมันมือเสือนั้น ครั้นเสวยเสร็จแล้ว ได้ตรัสพระคาถานี้ว่า
สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา พิฬาลึ เม อทา ตุวํ
กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ นูปปชฺชสิ.
ท่านทำจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว ได้ถวายมันมือเสือแก่เรา ท่านจะไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป
จริมํ วตฺตเต มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.
จิตดวงสุดท้ายของข้าพเจ้ากำลังเป็นไป ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าทรงร่างกายอันมีในภพสุดท้ายอยู่ ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
จตุปญฺญาสิโต กปฺเป สุเมขลิมสวฺหโย <697>
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
ในกัปที่ ๕๔ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าสุเมขลิมะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พิฬาลิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
พิฬาลิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ นวมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระพิฬาลิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
พิฬาลิทายกเถราปทานที่ ๙ จบ
จบ ๙. พิฬาลิทายกเถราปทาน (๑๐๙)