๙. วนวัจฉเถราปทาน เล่ม ๓๓

๙. วนวัจฉเถราปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระวนวัจฉเถระ

(ท่านพระวนวัจฉเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๓๙} [๒๕๑] ในภัทรกัปนี้ พระพุทธเจ้าทรงพระนามว่ากัสสปะผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพราหมณ์ ทรงพระยศใหญ่ ประเสริฐกว่านักปราชญ์ทั้งหลายได้เสด็จอุบัติขึ้นแล้ว[๒๕๒] ในกาลนั้น เราบวชในพระศาสนาของพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ประพฤติพรหมจรรย์ตราบเท่าสิ้นชีวิต จุติจากอัตภาพนั้นแล้ว[๒๕๓] ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้นและด้วยการตั้งเจตจำนงไว้ เราละร่างมนุษย์แล้วได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

[๒๕๔] จุติจากนั้นแล้วได้เป็นนกพิราบอยู่ในป่า ภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยคุณยินดีในฌานทุกเมื่ออาศัยอยู่ในป่านั้น

[๒๕๕] ท่านเป็นผู้มีจิตเมตตา ประกอบด้วยกรุณา มีหน้าเบิกบานทุกเมื่อ วางเฉย มีความเพียรมาก ฉลาดในอัปปมัญญา[๒๕๖] มีความดำริปราศจากนิวรณ์ มีอัธยาศัยใคร่ประโยชน์แก่สรรพสัตว์ โดยไม่นานเราก็คุ้นเคยในพระสาวกของพระสุคตเจ้านั้น

[๒๕๗] เมื่อเราเข้าไปจับอยู่แทบเท้าของท่านผู้นั่งอยู่ในอาศรมในกาลนั้น บางครั้งท่านก็ให้เหยื่อ บางครั้งท่านก็แสดงธรรมให้ฟัง

[๒๕๘] ในกาลนั้น เราเข้าไปหาท่านผู้เป็นโอรสของพระชินเจ้าด้วย ความรักอันไพบูลย์ จุติจากอัตภาพนั้นแล้วได้เข้าถึงสวรรค์ปานดังจากที่อยู่แล้วกลับไปเรือนของตัวฉะนั้น[๒๕๙] เราจุติจากสวรรค์แล้วเกิดในมนุษย์ด้วยบุญกรรม ได้ทิ้งเรือนออกบวชโดยพลัน

[๒๖๐] เราเป็นสมณะ เป็นดาบส เป็นพราหมณ์ และเป็นปริพาชก อยู่ในป่ากว่า ๑๐๐ ชาติ

[๒๖๑] ก็ในภพสุดท้ายในบัดนี้ เราหยั่งลงสู่ครรภ์ภรรยาของพราหมณ์วัจฉโคตรในพระนครกบิลพัสดุอันน่ารื่นรมย์

[๒๖๒] เมื่อเรายังอยู่ในครรภ์ มารดาของเราแพ้ท้อง ในเวลาที่เราใกล้จะคลอด ท่านตัดสินใจที่จะอยู่ในป่า

[๒๖๓] ต่อนั้น มารดาของเราได้คลอดเราภายในป่าอันน่ารื่นรมย์ เมื่อเราออกจากครรภ์มารดา เขาเอาผ้ากาสายะรองรับเรา

[๒๖๔] ขณะนั้น พระสิทธัตถราชกุมารผู้เป็นธงชัยของศากยวงค์ก็ประสูติ เราเป็นสหายรักสนิทชิดชอบของพระองค์

[๒๖๕] เมื่อพระองค์สละพระยศอันไพบูลย์เสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ เพื่อสาระประโยชน์แก่สัตว์ แม้เราก็บวชแล้วเข้าไปป่าหิมพานต์[๒๖๖] เราพบท่านพระกัสสปะผู้อยู่ป่า น่าสรรเสริญ บอกกล่าวธุดงค์ จึงได้สดับข่าวว่าพระชินเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นแล้ว ก็ได้เข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าผู้เป็นสารถีฝึกนรชน

[๒๖๗] พระองค์ได้ทรงแสดงธรรม ประกาศประโยชน์ทุกประการแก่เรา ต่อนั้นเราก็ได้บวชแล้วเข้าไปป่าตามเดิม

[๒๖๘] เมื่อเราอยู่ในป่านั้น เป็นผู้ไม่ประมาท ก็ได้เห็นอภิญญา ๖ โอ! เราเป็นผู้ได้ลาภดีแล้ว เป็นผู้อันพระศาสดาผู้เป็นกัลยาณมิตร ทรงอนุเคราะห์แล้ว[๒๖๙-๒๗๑] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระวนวัจฉเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ วนวัจฉเถราปทานที่ ๙

๑๐. จูฬสุคันธเถราปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระจูฬสุคันธเถระ

(ท่านพระจูฬสุคันธเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๔๐} [๒๗๒] ในภัทรกัปนี้ พระพุทธเจ้าทรงมีพระนามว่ากัสสปะผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพราหมณ์ ทรงพระยศใหญ่ ประเสริฐกว่านักปราชญ์ทั้งหลาย ได้เสด็จอุบัติขึ้นแล้ว[๒๗๓] พระองค์สมบูรณ์ด้วยอนุพยัญชนะ มีพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ มีพระรัศมีล้อมรอบข้างละวา ประกอบด้วยข่ายรัศมี