๑๐. มัญจทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

ปรินิพฺพุเต การุณิเก สิทฺธตฺเถ โลกนายเก

วิตฺถาริเก ปาวจเน เทวมนุสฺสสกฺกเต ฯ

จณฺฑาโล อาสหํ ตตฺถ อาสนฺทิปีฐการโก

เตน กมฺเมน ชีวามิ เตน โปเสมิ ทารเก ฯ

อาสนฺทึ สุกตํ กตฺวา ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ

สยเมว อุปคนฺตฺวา ภิกฺขุสงฺฆสฺสทาสหํ ฯ

เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ

เทวโลกํ คโต สนฺโต โมทามิ ติทเส คเณ

สยนานิ มหคฺฆานิ นิพฺพตฺตนฺติ ยถิจฺฉกํ ฯ

ปญฺญาสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ

อสีติกฺขตฺตุํ ราชา จ จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ

สุขิโต ยสวา โหมิ มญฺจทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เทวโลกา จวิตฺวาน เอมิ เจ มานุสํ ภวํ

มหารหา สุสยนา สยเมว ภวนฺติ เม ฯ

อยํ ปจฺฉิมโก มยฺหํ จริโม วตฺตเต ภโว

อชฺชาปิ สยนกาเล สยนํ อุปติฏฺฐหิ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ทานํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ มญฺจทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มญฺจทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

มญฺจทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อุทฺทานํ

ภทฺทาลี เอกฉตฺโต จ ติณสูโล จ มํสโท

นาคปลฺลวโก ทีปํ อุจฺฉงฺคิ ยาคุทายโก ฯ

ปตฺโถทนิ มญฺจทโท คาถาโย คณิตา วิสา

เทฺว สตานิ จ คาถานํ คาถา เจกา ตทุตฺตริ ฯ

ภทฺทาลิวคฺโค ทฺวาจตฺตาฬีสโม ฯ

๑ ม. ยุ. จตุนฺนวุติโต กปฺเป ฯ

เมื่อพระพุทธเจ้าผู้นำโลก พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ประกอบด้วยพระกรุณา ปรินิพพานแล้ว เมื่อปาพจน์มีความแพร่หลาย อันเทวดาและมนุษย์สักการะแล้ว ในครั้งนั้น เราเป็นคนจัณฑาล ทำตั่ง ๔ เหลี่ยม เลี้ยงชีพด้วยการงานนั้น เลี้ยงดูเด็กๆ ก็ด้วยการงานนั้น เราเลื่อมใสแล้ว ทำตั่ง ๔ เหลี่ยมเป็นอย่างดี ด้วยมือทั้งสองของตน แล้วได้เข้าถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ด้วยตนเอง ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้น และด้วยความตั้งเจตนานั้นไว้ เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้ไปยังดาวดึงสพิภพ เราไปสู่เทวโลก บันเทิงอยู่ในหมู่ไตรทศ ที่นอนมีราคามาก ย่อมเกิดตามความปรารถนา เราได้เป็นจอมเทพเสวยราชสมบัติในเทวโลก ๕๐ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๘๐ ครั้ง และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณนานับมิได้ เราเป็นผู้ถึงความสุข มียศ นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียงนอน ถ้าเราจุติจากเทวโลกมาสู่ภพมนุษย์ ที่นอนสวยๆควรแก่ค่ามาก ย่อมเกิดแก่เราเอง นี้เป็นการเกิดครั้งหลังของเราภพสุดท้ายกำลังเป็นไป แม้ทุกวันนี้ที่นอนก็ปรากฏในเวลาจะนอนในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายทานใด ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียง เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนา เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระมัญจทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ มัญจทายกเถราปทาน.

----------------

รวมอปทานที่มีในวรรนี้ คือ

๑. ภัททาลิเถราปทาน ๖. เอกทีปิยเถราปทาน

๒. เอกฉัตติยเถราปทาน ๗. อุจฉังคปุปผิยเถราปทาน

๓. ติณสูลฉาทนิยเถราปทาน ๘. ยาคุทายกเถราปทาน๔. มธุมังสทายกเถราปทาน ๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน๕. นาคปัลลวกเถราปทาน ๑๐. มัญจทายกเถราปทานบัณฑิตคำนวณคาถาแผนกหนึ่งได้ ๒๐๑ คาถา.

จบ ภัททาลิกวรรคที่ ๔๒