พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ภัททาลิวรรค
๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในภัททาลิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภัททาลิวรรค ปัตโถทนทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๒๕–๒๗
ปัตโถทนทายกเถราปทานที่ ๙ (๔๑๙)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายข้าวสาลีหนึ่งแล่ง
[๙] เมื่อก่อน, เราเป็นคนชอบเที่ยวใน
ป่าประกอบการงานในป่าเสมอ เราถือเอาข้าวสุก
แห่งข้าวสาลีแล่งหนึ่ง แล้วได้ไปทำการงาน
ณ ที่นั้น เราได้เห็นพระสยัมภูสัมพุท-
เจ้า ผู้ไม่พ่ายแพ้อะไร ๆ เสด็จออกจาป่าเพื่อบิณฑบาต
ครั้นแล้วเราได้ยังจิตให้เลื่อมใส เราประ
กอบในทางการงานของคนอื่น และบุญของเรา
ก็ไม่มี มีแต่ข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง เราจัก
นิมนต์พระมุนีให้เสวย เราหยิบข้าวสุกแห่งข้าว
สาลีแห่งหนึ่งถวายแด่พระสยัมภู เมื่อเราเพ่งดูอยู่
พระมหามุนีทรงเสวย
เพราะกรรมที่เราได้ทำไวดีแล้วนั้น และ
เพราะความตั้งเจตนาไว้ เราละร่างมนุษย์แล้วก็ไปสู่ดาวดึงสพิภพ
เราได้เป็นจอมเทวดาเสวยรัชสมบัติ ใน
เทวโลก ๓๒ ครั้ง เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๓๓
ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์ โดย
คณนานับมิได้ เราเป็นผู้ถึงความสุข มียศ นี้เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวแล่งหนึ่ง
เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยภพใหญ่
ได้ทรัพย์นับไม่ถ้วน ความบกพร่องในโภคทรัพย์
มิได้มีแก่เราเลยนี้เป็นผลของข้าวสุกแห่งข้าวสาร
แล่งหนึ่ง
โภคสมบัติเปรียบด้วยกระแสน้ำเกิดขึ้น
แก่เรา เราไม่สามารถจะนับได้ นี้ก็เป็นผลของ
ข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง
เพราะมีผู้เชื้อเชิญว่า เชิญเคี้ยวกินสิ่งนี้
เชิญบริโภคสิ่งนี้ เชิญนอนบนที่นอนนี้ ฉะนั้น
เราจึงเป็นคนมีความสุข นี้ก็เป็นผลของข้าวสุก
แห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายทานใด
ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี่ก็เป็นผลของ
ข้าวสุกแห่งข้าวสารแล่งหนึ่ง
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระปัตโถทนทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบปัตโถทนทายกเถราปทาน
มัญจทายกเถราปทานที่ ๑๐ (๔๒๐)
ว่าด้วยผลแห่งการทำเตียงถวาย
[๑๐] เมื่อพระพุทธเจ้าผู้นำโลก พระนาม
ว่าสิทธัตถะ ผู้ประกอบด้วยพระกรุณา ปรินิพพาน
แล้ว เธอปาพจน์มีความแพร่หลาย อันเทวดา
และมนุษย์สักการะแล้ว
ในครั้งนั้น เราเป็นคนจัณฑาล ทำเก้าอี้
และตั่ง เลี้ยงชีพด้วยการงานนั้น เลี้ยงดูเด็ก ๆ
ก็ด้วยการงานนั้น
เราเลื่อมใสแล้ว ทำเก้าอี้ยาวเป็นอย่างดี
ด้วยมือทั้งสองของตน แล้วได้เข้าไปถวายแก่
พระภิกษุสงฆ์ด้วยตนเอง
ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้น และด้วย
ความตั้งเจตนานั้นไว้ เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้ไปยังดาวดึงสพิภพ
เราไปสู่เทวโลก บันเทิงอยู่ในหมู่ไตรทศที่นอนมีราคามาก ย่อมเกิดตามความปรารถนา
เราได้เป็นจอมเทพเสวยรัชสมบัติในเทว-
โลก ๕๐ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๘๐
ครั้ง และได้เป็นพระเจ้าประเทศราช อันไพบูลย์
โดยคณนานับมิได้ เราเป็นผู้ถึงความสุข มียศ
นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียงนอน
จบ ๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน