พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ภัททาลิวรรค
๕. นาคปัลลวกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในภัททาลิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภัททาลิวรรค นาคปัลลวกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๑๘–๑๙
๔๑๔. อรรถกถามธุมังสทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอุปทานที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
อุปทานของท่านพระมธุมังสทายกเถระ มีคำเริ่มต้นว่า นคเรพนฺธุมติยา ดังนี้.
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สูกริโก ได้แก่ ขายเนื้อสุกรเลี้ยงชีวิตบทว่า อุกฺโกฏกํ รนฺธยิตฺวา ความว่า เราต้มเนื้อไตและเนื้อปอดแล้ว แช่ใส่ลงในเนื้อที่ผสมน้ำผึ้ง อธิบายว่า เอาเนื้อนั้นบรรจุจนเต็มบาตรแล้ว ถวายแด่ภิกษุสงฆ์ ด้วยบุญกรรรมนั้น ในพุทธุปบาทกาลนี้ บวชแล้วจึงได้บรรลุพระอรหัตแล.
จบอรรถกถามธุมังสทายกเถราปทาน
นาคปัลลวกเถราปทานที่ ๕ (๔๑๕)
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยกิ่งไม้กากะทิง
[๕] เราอาศัยอยู่ในสวนหลวงในพระ-
นครพันธุมดี พระพุทธเจ้าผู้นำโลก ได้ประทับ
อยู่ใกล้อาศรมของเรา
เราถือเอากิ่งไม้กากะทิงไปปักไว้ข้างหน้า
พระพุทธเจ้า เรามีจิตเลื่อมใสโสมนัสได้ถวาย
อภิวาทพระสุคตเจ้า
ในกัปที่ 8 แต่กัปนี้เราได้เอากิ่งไม้บูชา
ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล
แห่งพุทธบูชา
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนาคปัลลวกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบนาคปัลลวกเถราปทาน.
เอกทีปิยเถราปทานที่ ๖ (๔๑๖)
ว่าด้วยการตามประทีปเป็นพุทธบูชา
[๖] เมื่อพระสุคตเจ้าผู้นำโลกพระนาม
ว่าสิทธัตถะ ปรินิพพานแล้ว ชนทั้งปวงทั้งเทวดา
และมนุษย์ ต่างก็บูชาพระองค์ผู้สูงสุดกว่าสัตว์
และเมื่อเขาช่วยกันยกพระผู้นำโลก พระ
นามว่าสิทธัตถะ ขึ้นบนเชิงตะกอน ชนทั้งหลาย
พากันบูชาเชิงตะกอนของพระศาสดาตามกำลัง
เราได้ตามประทีปไว้ไม่ไกลเชิงตะกอน
ประทีปของเราลุกโพรงจนพระอาทิตย์ขึ้น
เพราะกรรมที่ได้ทำไว้ดีแล้วนั้น และ
เพราะความตั้งใจชอบ เราละร่างมนุษย์แล้ว ได้
ไปสู่ดาวดึงสพิภพ
เขาย่อมทราบกันว่า วิมานอันบุญกรรม
ได้ทำไว้เป็นอย่างดี เพื่อเราในดาวดึงสพิภพนั้น
จบ ๕. นาคปัลลวกเถราปทาน