๑๐. ตีณิปทุมิยเถราปทาน (๘๐) เล่ม ๓๒

[๔๔] ลำดับนั้น อสนีบาตได้ตกลงบนกระหม่อมของเรา ในกาลนั้น ในเวลาใกล้ตาย เรานั้นได้ประนมมือไหว้อีกครั้งหนึ่ง[๔๕] ในกัปที่ ๙๒ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ประนมมือไหว้ในกาลนั้น ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการประนมมือไหว้[๔๖] ในกัปที่ ๕๔ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนามว่ามิคเกตุ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก[๔๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระฐิตัญชลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ฐิตัญชลิยเถราปทานที่ ๙

๑๐. ตีณิปทุมิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระตีณิปทุมิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกปทุม ๓ ดอก

(ท่านพระตีณิปทุมิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๘๒} [๔๘] ในกาลนั้น พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง ทรงฝึกพระองค์แล้ว ห้อมล้อมด้วยพระสาวกผู้ฝึกตนแล้ว เสด็จออกจากพระนคร

[๔๙] ในเวลานั้น เราได้เป็นช่างดอกไม้อยู่ในพระนครหังสวดี เราได้ถือเอาดอกปทุม ๓ ดอกอย่างดีเลิศไปในพระนครนั้น[๕๐] เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลีกำลังเสด็จพระราชดำเนิน อยู่ในระหว่างร้านตลาด พร้อมกับเห็นพระสัมพุทธเจ้า เราจึงคิดอย่างนี้ในเวลานั้นว่า[๕๑] “จะมีประโยชน์อะไรแก่เราด้วยดอกไม้เหล่านี้ที่เราบำรุงพระราชา เราจะพึงได้บ้านหรือคามเขต หรือทรัพย์ ๑,๐๐๐ เท่านั้น[๕๒] เราบูชาพระพุทธเจ้าผู้ฝึกฝนคนที่มิได้ฝึกตน ผู้แกล้วกล้า ทรง นำสุขมาให้แก่สัตว์ทั้งปวง เป็นนาถะของโลกแล้ว จักได้อมตทรัพย์”[๕๓] เราครั้นคิดอย่างนี้แล้วจึงทำจิตของตนให้เลื่อมใสแล้วหยิบดอกปทุม ๓ ดอกโยนขึ้นไปในอากาศในกาลนั้น

[๕๔] พอเราโยนขึ้นไป ดอกปทุมเหล่านั้นก็แผ่อยู่ในอากาศ มีขั้วขึ้นข้างบน หันดอกลงข้างล่าง ทรงตัวอยู่เหนือพระเศียรในอากาศ[๕๕] มนุษย์ทุกหมู่เหล่าเห็นแล้วก็พากันโห่ร้องเกรียวกราว ทวยเทพ ในอากาศพากันซ้องสาธุการว่า

[๕๖] “ความอัศจรรย์เกิดขึ้นแล้วในโลกด้วยอานุภาพแห่งพระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุด เราทั้งหมดจักได้ฟังธรรมด้วยอานุภาพแห่งดอกไม้”[๕๗] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก ทรงสมควรรับเครื่องบูชา ประทับยืนอยู่ที่ถนนนั้นเอง ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า[๕๘] “มาณพนั้นใดได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกบัวแดง เราจักพยากรณ์มาณพนั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด

[๕๙] มาณพนั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓ หมื่นกัป และจักเป็นจอมเทวดา เสวยเทวรัชสมบัติ ๓๐ ครั้ง[๖๐] ในครั้งนั้น จักมีวิมานชื่อมหาวิตถาริกะ ในเทวโลกนั้นสูง ๓๐๐ โยชน์ กว้าง ๑๕๐ โยชน์[๖๑] ป้อม ๔๐๐,๐๐๐ ป้อม ประกอบด้วยเรือนยอดชั้นดี ประดับด้วยที่นอนใหญ่ที่พวกเทวดาเนรมิตไว้แล้ว[๖๒] นางอัปสรแสนโกฏิผู้ฉลาดในการฟ้อนรำการขับร้อง และชำนาญในการประโคมจักแวดล้อมเขา[๖๓] ในกาลนั้น ฝนดอกไม้ทิพย์สีแดงจักตกลงในวิมานอันประเสริฐ ซึ่งเกลื่อนกล่นด้วยหมู่เทพนารีเช่นนั้น[๖๔] ดอกบัวแดงโตประมาณเท่ากงล้อจักห้อยอยู่ที่ตะปูฝาที่ไม้ฟันนาค ที่บานประตู และที่เสาระเนียดในกาลนั้น[๖๕] นางอัปสรทั้งหลายจักลาด

จักนุ่งห่มด้วยใบบัว นอนอยู่ภายในวิมาน อันประเสริฐซึ่งลาดด้วยใบบัวนี้[๖๖] ดอกบัวแดงล้วนเหล่านั้นแวดล้อมภพ ส่งกลิ่นหอมตลบไป ประมาณ ๑๐๐ โยชน์โดยรอบ[๖๗] มาณพนี้จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณานับมิได้[๖๘] เขาได้เสวยสมบัติทั้งสองแล้ว ไม่มีเสนียด ไร้อุปัททวะ เมื่อกาลเป็นที่สุดมาถึงแล้วจักบรรลุนิพพาน”[๖๙] พระพุทธเจ้าเราได้เห็นดีแล้วหนอ การค้าเราประกอบแล้ว เราบูชาพุทธเจ้าด้วยดอกบัว ๓ ดอกแล้ว ได้เสวยสมบัติ ๓ ประการ

[๗๐] ดอกบัวแดงอันบานงดงาม จักทรงตัวอยู่บนกระหม่อมของเรา ผู้บรรลุธรรม พ้นวิเศษแล้วโดยประการทั้งปวงในวันนี้[๗๑] เมื่อพระปทุมุตตระบรมศาสดาตรัสกรรมของเราอยู่ ธรรมาภิสมัย ได้มีแก่สัตว์หลายแสน

[๗๒] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าพระองค์ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชา ด้วยดอกบัว ๓ ดอก[๗๓] เราเผากิเลสได้แล้ว ภพทั้งปวงเราถอนขึ้นได้แล้ว อาสวะทั้งปวงสิ้นรอบแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๗๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระตีณิปทุมิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ตีณิปทุมิยเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. นาคสมาลเถราปทาน ๒. ปทสัญญกเถราปทาน

๓. สุสัญญกเถราปทาน ๔. ภิสาลุวทายกเถราปทาน

๕. เอกสัญญกเถราปทาน ๖. ติณสันถรทายกเถราปทาน

๗. สูจิทายกเถราปทาน ๘. ปาฏลิปุปผิยเถราปทาน

๙. ฐิตัญชลิยเถราปทาน ๑๐. ตีณิปทุมิยเถราปทาน

และมีคาคา ๗๔ คาถา

จบ นาคสมาลวรรคที่ ๘

๙. ติมิรปุปผิยวรรค

๑. ติมิรปุปผิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระติมิรปุปผิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการโปรยดอกดีหมี

(ท่านพระติมิรปุปผิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๘๓} [๑] เราเที่ยวไปตามกระแสน้ำใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ได้เห็นพระสมณะผู้ผ่องใสไม่ขุ่นมัวนั่งอยู่

[๒] เราจึงยังจิตให้เลื่อมใสในพระสมณะนั้น แล้วจึงได้คิดอย่างนี้ ในกาลนั้นว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้านี้ทรงข้ามได้เองแล้วจักยังสรรพสัตว์ให้ข้าม ทรงฝึกฝนได้เองแล้วจักทรงฝึกฝนสรรพสัตว์[๓] ทรงเบาพระทัยได้เองแล้วจักทรงยังสรรพสัตว์ให้เบาใจ ทรงสงบได้เองแล้วจักทรงยังสรรพสัตว์ให้สงบ ทรงพ้นได้เองแล้ว จักทรงยังสรรพสัตว์ให้พ้น ทรงดับเย็นได้เองแล้วจักทรงยังสรรพสัตว์ให้ดับเย็น”[๔] ครั้นเราคิดอย่างนี้แล้วได้ถือเอาดอกดีหมี มาโปรยเหนือพระเศียรแห่งพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ในกาลนั้น

[๕] เราประนมมือไหว้และทำประทักษิณพระองค์ ถวายบังคมพระยุคลบาทของพระศาสดาแล้วจึงหลีกไปยังทิศอื่น