๓. อุกกาสติกเถราปทาน เล่ม ๓๓

โกสิโก นาม ภควา จิตฺตกูเฏ วสี ตทา

ฌายี ฌานรโต พุทฺโธ วิเวกาภิรโต มุนิ ฯ

อชฺโฌคเหตฺวา ๑ หิมวนฺตํ นารีคณปุรกฺขโต

อทฺทสํ โกสิกํ พุทฺธํ ปุณฺณมาเยว จนฺทิมํ ฯ

อุกฺกาสเต คเหตฺวาน ปริวาเรสหนฺตทา

สตฺตรตฺตินฺทิวํ พุทฺธํ ๒ อฏฺฐเมน อคจฺฉหํ ฯ

วุฏฺฐิตํ โกสิกํ พุทฺธํ สยมฺภุํ อปราชิตํ

ปสนฺนจิตฺโต วนฺทิตฺวา เอกํ ภิกฺขํ อทาสหํ ฯ

เตน กมฺเมน ทิปทินฺท โลกเชฏฺฐ นราสภ

อุปฺปชฺชึ ตุสิเต กาเย เอกภิกฺขายิทํ ผลํ ฯ

ทิวสญฺเจว รตฺติญฺจ อาโลโก โหติ เม สทา

สมนฺตา โยชนสตํ โอภาเสน ผรามหํ ฯ

ปญฺจปญฺญาสกปฺปมฺหิ จกฺกวตฺติ อโหสหํ

จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชมฺพูมณฺฑสฺส อิสฺสโร ฯ

ตทา เม นครํ อาสิ อิทฺธํ ผีตํ สุนิมฺมิตํ

ตึสโยชนอายามํ วิตฺถาเรน จ วีสติ ฯ

โสภนํ นาม นครํ วิสุกมฺเมน มาปิตํ

ทสสทฺทา วิวิตฺตนฺตํ สมฺมตาฬสมาหิตํ ฯ

น ตสฺมึ นคเร อตฺถิ วลฺลี กฏฺฐญฺจ มตฺติกา

สพฺพโสณฺณมยํเยว โชตเต นิจฺจกาลิกํ ฯ

จตุปาการปริกฺขิตฺตํ ตโย อาสุํ มณิมยา

เวมชฺเฌ ตาลปนฺติ ๑ จ วิสุกมฺเมน มาปิตา ฯ

ทสสหสฺสโปกฺขรณี ๒ ปทุมุปฺปลฉาทิตา

ปุณฺฑรีกาทิสญฺฉนฺนา ๓ นานาคนฺธสเมริตา ๔ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ อุกฺกํ ธารยึ อหํ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุกฺกาธารสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุกฺกาสติโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อุกฺกาสติกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. อชฺโฌคาเหตฺวา ฯ ๒ ม. ยุ. ฐตฺวา ฯ

๑ ตาลปนฺตี ฯ ยุ. ตาลปตฺตี ฯ ๒ ม. ยุ. ทสสหสฺสา โปกฺขรญฺโญ ฯ

๓ ม. ยุ. ปุณฺฑริเกหิ สญฺฉนฺนา ฯ ๔ ม. นานาคนฺธสมีริตา ฯ

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคพระนามว่าโกสิกะ ประทับอยู่ที่ภูเขาจิตตกูฏ พระองค์เป็นผู้เพ่งพินิจ ยินดีในฌาน เป็นผู้ตื่นแล้ว อภิรมย์ในวิเวก เป็นมุนี ข้าพระองค์อันหมู่นารีแวดล้อมเข้าไปในป่าหิมวันต์ได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าโกสิกะ ผู้ปานดังพระจันทร์ในวันเพ็ญ ครั้งนั้น ข้าพระองค์ถือเอาคบเพลิงร้อยดวงแวดล้อมพระพุทธเจ้าอยู่ตลอด ๗ วัน ๗ คืน ได้ไปโดยวันที่ ๘ ข้าพระองค์มีจิตเลื่อมใส ถวายบังคมพระสยัมภูพุทธเจ้าพระนามว่าโกสิกะ ผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้อะไรๆ เสด็จออกจากสมาบัติ แล้วได้ถวายภิกษาอย่างหนึ่ง

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งสัตว์ เชษฐบุรุษของโลกประเสริฐกว่านรชน เพราะกรรมนั้น ข้าพระองค์จึงเกิดในหมู่เทพชั้นดุสิต นี้เป็นผลแห่งภิกษาอย่างหนึ่ง แสงสว่างย่อมมีแก่ข้าพระองค์ทุกเมื่อ ทั้งกลางวันและกลางคืน ข้าพระองค์แผ่รัศมีไปได้โดยรอบร้อยโยชน์ ในกัปที่ ๕๕ ข้าพระองค์ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นใหญ่ในชมพูทวีป มีมหาสมุทร ๔ เป็นขอบเขต ชำนะแล้ว

ครั้งนั้น พระนครของข้าพระองค์ เป็นเมืองมั่งคั่ง เจริญสร้างสรรอย่างสวยงาม ยาว ๓๐ โยชน์ กว้าง ๒๐ โยชน์ พระนครชื่อโศภนอันวิสสุกรรมเทพบุตรนิรมิตให้ นครนั้นสงัดจากเสียง๑๐ อย่าง ประกอบด้วยกังสดาลเสียงไพเราะ ในพระนครนั้นไม่มีเครือเถา ไม้ และดินเลย สำเร็จด้วยทองคำล้วนๆ ทีเดียวโชติช่วงอยู่ตลอดกาลเนืองนิตย์ พระนครนั้นล้อมด้วยกำแพง๔ ชั้น ๓ ชั้น สำเร็จด้วยแก้วมณี ส่วนตรงกลางวิสสุกรรมเทพบุตรได้เนรมิตถ่องแถวต้นตาลไว้ สระโบกขรณีตั้งหมื่นปกคลุมไปด้วยปทุมและอุบล ดารดาษไปด้วยบุณฑริกเป็นต้น หอมกรุ่นไปด้วยกลิ่นนานาชนิด ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ ข้าพระองค์ได้ทรงคบเพลิงใด ด้วยกรรมนั้น ข้าพระองค์ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการทรงคบเพลิงไว้ ข้าพระองค์เผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาข้าพระองค์ได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอุกกาสติกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อุกกาสติกเถราปทาน.