๒. มณิปูชกเถราปทาน เล่ม ๓๓

ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน สพฺพธมฺมาน ปารคู

วิเวกกาโม สมฺพุทฺโธ คจฺฉเต อนิลญฺชเส ฯ

อวิทูเร หิมวนฺตสฺส มหาชาตสฺสโร อหุ

ตตฺถ เม ภวนํ อาสิ ปุญฺญกมฺเมน สํยุตํ ฯ

ภวนา นิกฺขมิตฺวาน ๑ อทฺทสํ โลกนายกํ

อินฺทีวรํว ชลิตํ อาทิตฺตํว หุตาสนํ ฯ

วิชนํ ๒ อทฺทสํ ปุปฺผํ ปูชยิสฺสนฺติ นายกํ

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา อวนฺทึ สตฺถุโน อหํ ฯ

มมํ สีสมณึ คยฺห ปูชยึ โลกนายกํ

อิมาย มณิปูชาย วิปาโก โหตุ ภทฺทโก ฯ

ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห

อนฺตลิกฺเข ฐิโต สตฺถา อิมํ คาถํ ๓ อภาสถ ฯ

โส เต อิชฺฌตุ สงฺกปฺโป ลภตุ วิปุลํ สุขํ

อิมาย มณิปูชาย อนุโภหิ มหายสํ ฯ

อิทํ วตฺวาน สมฺพุทฺโธ ๔ ชลชุตฺตมนามโก

อคมาสิ พุทฺธเสฏฺโฐ ยสฺส จิตฺตํ ปณีหิตํ ฯ

สฏฺฐิกปฺปานิ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ

อเนกสตกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ

ปุพฺพกมฺมํ สรนฺตสฺส เทวภูตสฺส เม สโต

มณิ นิพฺพตฺตเต มยฺหํ อาโลกกรโณ มม ฯ

ฉฬาสีติสหสฺสานิ นาริโย เม ปริคฺคหา

วิจิตฺตวตฺถาภรณา อามุตฺตมณิกุณฺฑลา ๑ ฯ

อาฬารมุขา หสุลา สุสญฺญา ตนุมชฺฌิมา

ปริวาเรนฺติ มํ นิจฺจํ มณิปูชายิทํ ผลํ ฯ

โสณฺณมยา มณิมยา โลหิตงฺกมยา ตถา

ภณฺฑา ๒ เม สุกตา โหนฺติ ยทิจฺฉสิ ๓ ปิลนฺธนา ฯ

กูฏาคารา คุหา รมฺมา สยนญฺจ มหารหํ

มม สงฺกปฺปมญฺญาย นิพฺพตฺตนฺติ ยถิจฺฉิกํ ๔ ฯ

ลาภา เตสํ สุลทฺธญฺจ เย ลภนฺติ อุปสฺสุตึ

ปุญฺญกฺเขตฺตํ มนุสฺสานํ โอสถํ ๕ สพฺพปาณินํ ฯ

มยฺหํปิ สุกตํ กมฺมํ โยหํ อทกฺขิ นายกํ

วินิปาตา สุมุตฺโตมฺหิ ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ ฯ

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

ทิวสญฺเจว ๖ รตฺติญฺจ อาโลโก โหติ เม สทา ฯ

ตาเยว มณิปูชาย อนุโภตฺวาน สมฺปทา

ญาณาโลโก มยา ทิฏฺโฐ ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ มณิมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ มณิปูชายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มณิปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

มณิปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ยุ. อภินิกฺขมฺม ฯ ๒ ม. วิชินํ นทฺทสํ ปุปฺผํ ฯ ยุ. ... นาทฺทสํ ปุปฺผํ ฯ

๓ โป. ยุ. อิมา คาถา ฯ ๔ ม. ยุ. ภควา ฯ

๑ ม. อามุกฺก... ฯ ๒ โป. ยุ. ภณฺฑา กตากตา โหนฺติ ฯ ๓ ยุ. ยทิจฺฉาย ฯ

โป. ยทิจฺฉสฺส ฯ ๔ โป. ม. ยุ. ยทิจฺฉกํ ฯ ๕ ม. โอสธํ ฯ ๖ ยุ. สมนฺตา

สตฺตรนตา ฯ

พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง ใคร่ต่อความสงบ ตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง เสด็จไปในอากาศ สระใหญ่มีอยู่ในที่ไม่ไกลป่าหิมวันต์ ภพของเราอันบุญกรรมประกอบดีแล้ว มีอยู่ในสระนั้น เราออกจากภพได้เห็นพระผู้นำโลก ผู้ทรงรุ่งเรืองเหมือนต้นราชพฤกษ์ โชติช่วงเหมือนดังกับไฟลุกโพลง เราได้เห็นดอกไม้ชนิดหนึ่งที่มีในป่าเปลี่ยว คิดว่าจักบูชาพระผู้นำโลกทำจิตของตนให้เลื่อมใสแล้ว ได้ถวายบังคมพระศาสดา เราหยิบแก้วมณีที่ศรีษะของเรา บูชาพระผู้นำด้วยความปรารถนาว่า ด้วยการเอาแก้วมณีบูชานี้ขอจงมีวิบากอันดี

พระศาสดาพระนามว่าปทุมุตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ประทับอยู่ในอากาศ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ขอความดำริของท่านจงสำเร็จเถิด ท่านจงได้สุขอันไพบูลย์ ด้วยการบูชาแก้วมณีนี้ ขอท่านจงได้เสวยยศอันใหญ่หลวงเถิด พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระนามว่าปทุมุตระ ทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง ครั้นตรัสแก่เราผู้ตั้งจิตปรารถนาไว้ดังนี้แล้ว ได้เสด็จไป

เราได้เป็นจอมเทพเสวยราชสมบัติในเทวโลก ๖๐ กัป และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิหลายร้อยครั้ง เมื่อเราเกิดเป็นเทวดา ระลึกถึงบุญกรรมขึ้นมา แก้วมณีอันส่องแสงสว่างให้เรา ย่อมเกิดแก่เรา เรามีนางเทพอัปสร ๘๖,๐๐๐ซึ่งมีผ้าและเครื่องอาภรณ์อันวิจิตร สวมต่างหูแก้วมณี เป็นบริวารนางเทพอัปสรเหล่านั้นมีหน้าแฉล้ม มักยิ้มก่อนเจรจา ตะโพกผายเอวบางอ้อนแอ้น แวดล้อมเราอยู่เป็นนิตย์ นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยแก้วมณี ภัณฑะ คือ เครื่องประดับอันสำเร็จด้วยทอง สำเร็จด้วยแก้วมณี และสำเร็จด้วยแก้วทับทิม ย่อมเป็นของอันบุคคลทำดีแล้วเพื่อเรา ตามที่เราต้องการ เรือนยอดและถ้ำที่น่ารื่นรมย์และที่นอนอันสูงค่า

ดังจะรู้ความประสงค์ของเรา ย่อมเกิดตามความปรารถนา ก็การที่ชนเหล่าใดได้เข้าไปฟัง ชนเหล่านั้นได้ลาภดีแล้ว การได้เข้าไปฟังเป็นบุญเขตของมนุษย์ เป็นโอสถของสรรพสัตว์ ถึงกรรมที่เราผู้ได้เห็นพระผู้นำ ก็ชื่อว่าเป็นอันทำไว้ดีแล้วเราเป็นผู้รอดพ้นจากวินิบาต เป็นผู้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว เราเข้าถึงกำเนิดใดๆ คือ เป็นเทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้นๆ แสงสว่างย่อมมีแก่เราทุกเมื่อ ทั้งกลางวันและกลางคืนเพราะการบูชาด้วยแก้วมณีนั้น เราจึงได้เสวยสมบัติ พบแสงสว่าง คือ ญาณ เป็นผู้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราเอาแก้วมณีบูชา ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยแก้วมณี เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระมณิปูชกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ มณิปูชกเถราปทาน.