พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ชคติวรรค
๗. เอกฉัตติยเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในชคติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ชคติวรรค เอกฉัตติยเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๗๘–๗๙
๗. เอกฉัตติยเถราปทาน
บุพประวัติของพระเอกฉัตติยเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการกั้นร่มถวายพระพุทธองค์
(ท่านพระเอกฉัตติยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๔๗} [๓๗] แผ่นดินร้อนดังเพลิง แผ่นดินดุจมีเถ้ารึง กลบ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระเสด็จจงกรมอยู่ที่กลางแจ้ง[๓๘] เรากั้นร่มขาวเดินทางไกลอยู่ ได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าเข้าที่กลางแจ้งนั้นจึงเกิดความคิดขึ้นว่า[๓๙] “ภูมิภาคถูกพยับแดดแผ่คลุม แผ่นดินนี้จึงกลายเป็นเหมือน ถ่านเพลิง ลมพายุใหญ่ที่ยกสรีรกายให้ลอยขึ้นได้ก็ตั้งเค้าอยู่[๔๐] ความหนาว ความร้อนย่อมทำให้ลำบาก ขอให้ท่านรับร่มนี้อันเป็นเครื่องป้องกันลมและแดดไว้ เราจักให้ได้ส้มผัสความดับเย็น”[๔๑] พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงอนุเคราะห์ ประกอบด้วยพระกรุณา มีพระยศใหญ่ ทรงทราบความดำริของเราแล้วจึงทรงรับร่มไว้ในกาลนั้น[๔๒] เราได้เป็นจอมเทวดาเสวยราชสมบัติในเทวโลก ๓๐ กัป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๕๐๐ ครั้ง[๔๓] และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณนานับมิได้ เราได้เสวยกรรมของตนซึ่งตนได้ก่อสร้างไว้ดีแล้วในปางก่อน
- ๑เถ้ารึง กองเถ้าที่ไม่มีถ่านไฟ แต่ยังมีความร้อนระอุอยู่ (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ หน้า ๓๗๓)
[๔๔] นี้เป็นชาติสุดท้ายของเรา ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่ ถึงทุกวันนี้ชนทั้งหลายก็พากันกั้นร่มขาวให้เราตลอดกาลทุกเมื่อ[๔๕] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่กัปนี้ เราได้ถวายร่มใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายร่มนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายร่ม[๔๖-๔๘] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า ท่านพระเอกฉัตติยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ เอกฉัตติยเถราปทานที่ ๗
๘. ชาติปุปผิยเถราปทาน
บุพประวัติของพระชาติปุปผิยเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกมะลิ
(ท่านพระชาติปุปผิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๔๘} [๔๙] เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้มีพระยศใหญ่ เสด็จปรินิพพานแล้ว เราได้นำผอบซึ่งเต็มด้วยดอกไม้ไปบูชาพระสรีระ
[๕๐] เราทำจิตให้เลื่อมใสในบุญกรรมนั้นแล้วได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นนิมมานรดี เราถึงจะไปอยู่ยังเทวโลกก็ยังประพฤติบุญกรรมอยู่[๕๑] ฝนดอกไม้ตกจากฟากฟ้าเพื่อเราตลอดกาลทั้งปวง เราเกิดในมนุษย์ก็เป็นพระราชาผู้มียศใหญ่
จบ ๗. เอกฉัตติยเถราปทาน