๘. เวทัพพชาดก เล่ม ๒๗

๖. อารามทูสกชาดก (๔๖)

ว่าด้วยลิงปัญญาทรามทำลายสวน

(ชายผู้เป็นบัณฑิตเห็นพวกลิงถอนต้นไม้มารดนํ้า จึงถาม ได้ฟังคำ ของพวกลิงแล้ว จึงกล่าวว่า)

{๔๖} [๔๖] การบำเพ็ญประโยชน์ที่ผู้ไม่ฉลาดในประโยชน์ทำก็นำความสุข มาให้ไม่ได้ ผู้มีปัญญาทรามย่อมทำประโยชน์ให้เสียไป เหมือน ลิงเฝ้าสวนฉะนั้น

๗. วารุณิทูสกชาดก (๔๗)

ว่าด้วยผู้มีปัญญาทรามทำให้เสียประโยชน์

(เศรษฐีโพธิสัตว์ทราบว่านายโกณฑัญญะปรุงสุราใส่เกลือ จึงกล่าวว่า)

{๔๗} [๔๗] การบำเพ็ญประโยชน์ที่ผู้ไม่ฉลาดในประโยชน์ทำก็นำความสุขมา ให้ไม่ได้ ผู้มีปัญญาทรามย่อมทำประโยชน์ให้เสียไป เหมือน นายโกณฑัญญะทำสุราให้เสียไปฉะนั้น

๘. เวทัพพชาดก (๔๘)

ว่าด้วยเวทัพพพราหมณ์ไม่เชื่อคำเตือนพระโพธิสัตว์

(พระโพธิสัตว์เห็นพราหมณ์ผู้เป็นอาจารย์เสียชีวิตเพราะไม่เชื่อฟังคำ เตือนของตนที่ไม่ให้ร่ายมนต์ชื่อเวทัพพะ คิดถึงเหตุนั้นแล้วจึงกล่าวว่า){๔๘} [๔๘] ผู้ใดปรารถนาประโยชน์โดยไม่ถูกอุบายผู้นั้นย่อมเดือดร้อน ดังเช่นพวกโจรชาวเจติรัฐฆ่าเวทัพพพราหมณ์แล้วพากันถึง ความพินาศหมดสิ้น

๙. นักขัตตชาดก (๔๙)

ว่าด้วยประโยชน์คือฤกษ์

(ชายผู้เป็นบัณฑิตเห็นชาวเมืองทะเลาะกันเรื่องฤกษ์ยาม จึงกล่าวว่า)

{๔๙} [๔๙] ประโยชน์ได้ล่วงเลยคนโง่เขลาผู้มัวคอยฤกษ์ยามอยู่ ประโยชน์ เป็นฤกษ์ของประโยชน์เอง ดวงดาวจักทำประโยชน์อะไรให้ได้

๑๐. ทุมเมธชาดก (๕๐)

ว่าด้วยการใช้คนโง่เขลาบูชายัญ

(พระเจ้าพรหมทัตตโพธิสัตว์เมื่อทรงประกาศจักฆ่าเหล่าคนโง่เขลา จำนวนพันที่มีพฤติกรรมทุศีลบูชายัญเพื่อให้พ้นจากการบนบาน จึงตรัสว่า){๕๐} [๕๐] การบูชายัญเราได้บนเทวดาไว้ด้วยคนโง่เขลา ๑,๐๐๐ คน บัดนี้ เราจักต้องบูชายัญ เพราะคนที่ไม่ประพฤติธรรมมีมาก

จบ อัตถกามวรรคที่ ๕

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. โลสกชาดก ๒. กโปตกชาดก

๓. เวฬุกชาดก ๔. มกสชาดก

๕. โรหิณีชาดก ๖. อารามทูสกชาดก

๗. วารุณิทูสชาดก ๘. เวทัพพชาดก

๙. นักขัตตชาดก ๑๐. ทุมเมธชาดก

จบ ปฐมปัณณาสก์