พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · กุรุงควรรค
๙. กัณหชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในกุรุงควรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต กุรุงควรรค กัณหชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕–๑๖
๗. อภิณหชาดก (๒๗)
ว่าด้วยความรักใคร่เกิดเพราะการเห็นกันเนือง ๆ
(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลพระราชาว่า)
{๒๗} [๒๗] พญาช้างต้นไม่ยอมที่จะรับเอาคำข้าว ก้อนข้าว และหญ้า ทั้ง ไม่ยอมที่จะขัดสีกาย ข้าพระบาทมาสำคัญว่าพญาช้างต้นได้ทำ ความรักใคร่ในสุนัขเพราะได้เห็นกันเนือง ๆ
๘. นันทิวิสาลชาดก (๒๘)
ว่าด้วยโคนันทิวิสาลที่นิยมการพูดดี
(พระบรมศาสดาตรัสพระคาถาสรุปชาดกนี้ว่า)
{๒๘} [๒๘] บุคคลพึงกล่าวแต่คำที่ไพเราะเท่านั้น ไม่พึงกล่าวคำที่ไม่ไพเราะ ในกาลไหน ๆ เมื่อพราหมณ์กล่าวคำไพเราะ โคนันทิวิสาล ก็ลากเอาเกวียนที่หนักไปได้ ทำให้พราหมณ์ผู้นั้นได้ทรัพย์ด้วย ทั้งตนเองก็ปลื้มใจเพราะการช่วยเหลือนั้นด้วย
๙. กัณหชาดก (๒๙)
ว่าด้วยโคกัณหะที่เข็นธุระหนักไปได้ทุกที่
(พระบรมศาสดาตรัสพระคาถาสรุปชาดกนี้ว่า)
{๒๙} [๒๙] ในที่ใดมีธุระหนัก ในที่ใดมีทางลุ่มลึก เขาก็เทียมโคกัณหะ ในกาลนั้นทีเดียว โคกัณหะนั้นก็สามารถเข็นธุระนั้นไปได้โดยแท้
๑๐. มุณิกชาดก (๓๐)
ว่าด้วยเหตุให้มีอายุยืน
(โคโพธิสัตว์พูดกับน้องซึ่งริษยาสุกรที่ถูกเลี้ยงอย่างดีว่า)
{๓๐} [๓๐] น้องอย่าริษยาหมูมุณิกะเลยมันกินอาหารอันเป็นเหตุให้ เดือดร้อนอยู่ น้องจงเป็นผู้มีความขวนขวายน้อย กินแต่แกลบ เถิด นี่เป็นเหตุให้มีอายุยืน
จบ กุรุงควรรคที่ ๓
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. กุรุงคมิคชาดก ๒. กุกกุรชาดก
๓. โภชาชานียชาดก ๔. อาชัญญชาดก
๕. ติตถชาดก ๖. มหิฬามุขชาดก
๗. อภิณหชาดก ๘. นันทิวิสาลชาดก
๙. กัณหชาดก ๑๐. มุณิกชาดก
จบ ๙. กัณหชาดก