๙. โสณโกฏิวิสเถราปทาน (๓๘๙) เล่ม ๓๒

วิปสฺสิโน ปาวจเน เอกํ เลณํ มยา กตํ

จาตุทฺทิสสฺส สํฆสฺส พนฺธุมาราชธานิยา.

ในศาสนาของพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ข้าพเจ้าได้สร้างถ้ำไว้แห่งหนึ่ง ถวายแด่สงฆ์ผู้มาจากทิศทั้ง ๔ ในพันธุมาราชธานี

ทุสฺเสหิ ภูมึ เลณสฺส สนฺถริตฺวา ปริจฺจชึ

อุทคฺคจิตฺโต สุมโน อกาสึ ปณิธึ ตทา.

ข้าพเจ้าบริจาคผ้าหลายผืนไว้ลาดพื้นถ้ำ ในครั้งนั้น ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ได้ทำความปรารถนาว่า

อาราธเยยฺยํ สมฺพุทฺธํ ปพฺพชฺชญฺจ ลเภยฺยหํ

อนุตฺตรญฺจ นิพฺพานํ ผุเสยฺยํ สนฺติมุตฺตมํ.

ข้าพเจ้าพึงให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดปราน พึงได้บรรพชาและพึงสัมผัสพระนิพพาน ซึ่งเป็นธรรมสูงสุด สงบอย่างยอดเยี่ยม

เตเนว สุกฺกมูเลน กปฺเป <1292> นวุติ สํสรึ

เทวภูโต มนุสฺโส จ กตปุญฺโญ วิโรจหํ.

ด้วยกุศลมูลนั้นนั่นแล ข้าพเจ้าระลึกชาติได้ถึง ๙๐ กัป ข้าพเจ้าเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ได้สร้างบุญไว้รุ่งเรืองนัก

ตโต กมฺมาวเสเสน อิธ ปจฺฉิมเก ภเว

จมฺปายํ อคฺคเสฏฺฐิสฺส ชาโตมฺหิ เอกปุตฺตโก.

ด้วยผลกรรมที่เหลือจากนั้น ในภพสุดท้ายนี้ ข้าพเจ้าเกิดเป็นบุตรคนเดียวของอัครเศรษฐีในกรุงจัมปา

ชาตมตฺตสฺส เม สุตฺวา ปิตุฉนฺโท อยํ อหุ

ททามหํ กุมารสฺส วีสโกฏี อนูนกา.

พอฟังข่าวข้าพเจ้าว่าเกิดแล้ว บิดาก็มีความพอใจดังนี้ว่า เราจะให้ทรัพย์ ๒๐ โกฏิแก่กุมารไม่ให้ลดหย่อนเลย

จตุรงฺคุลา จ เม โลมา ชาตา ปาทตเล อุโภ

สุขุมา มุทุสมฺผสฺสา ตูลาปิจุสมา สุภา.

ขนยาวประมาณ ๔ นิ้ว เส้นละเอียด มีสัมผัสอ่อนนุ่มเสมอเหมือนปุยนุ่นงดงาม เกิดที่ฝ่าเท้าทั้ง ๒ ของข้าพเจ้า

อตีตา นวุติ กปฺปา อยํ เอโก จ อุตฺตริ <1293>

นาภิชานามิ นิกฺขิตฺเต ปาเท ภูมฺยา อสนฺถเต.

ข้อนี้เป็นอาการพิเศษประการหนึ่งตลอด ๙๐ กัปที่ล่วงมา ข้าพเจ้าไม่รู้สึกในเมื่อวางเท้าลง บนภาคพื้นที่ไม่มีเครื่องลาดเลย

อาราธิโต เม สมฺพุทฺโธ ปพฺพชึ อนคาริยํ

อรหตฺตญฺจ เม ปตฺตํ สีติภูโตมฺหิ นิพฺพุโต.

ข้าพเจ้าให้พระพุทธเจ้าโปรดปรานแล้วบวชเป็นบรรพชิต ได้บรรลุอรหัตตผล และเป็นผู้เย็น ดับแล้ว

อคฺโค อารทฺธวีริยานํ นิทฺทิฏฺโฐ สพฺพทสฺสินา

ขีณาสโวมฺหิ อรหา ฉฬภิญฺโญ มหิทฺธิโก.

พระศาสดาผู้ทรงเห็นเหตุทั้งปวง ทรงแสดงว่าข้าพเจ้าเป็นผู้เลิศกว่า บรรดาภิกษุผู้ปรารภความเพียร เป็นพระอรหันตขีณาสพ ได้อภิญญา ๖ มีฤทธิ์มาก

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เลณทานสฺสิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายถ้ำ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมุหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว.

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

การที่ข้าพเจ้าได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้า เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

เถโร โกฏิวิโส <1294> โสโณ ภิกฺขุสํฆสฺส อคฺคโต

ปญฺหํ ปุฏฺโฐ วิยากาสิ อโนตตฺตมหาสเรติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสโณ โกฏิวิโส เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โสณโกฏิวิสตฺเถรสฺส อปทานํ นวมํ สมตฺตํ.

พระโสณโกฏิวีสเถระ เป็นหัวหน้าของภิกษุสงฆ์ ถูกถามปัญหาแล้วได้พยากรณ์ที่ใกล้สระใหญ่ชื่ออโนดาต ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระโสณโกฏิวีสเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

โสณโกฏิวีสเถราปทานที่ ๙ จบ