พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · อัมพฏผลวรรค
๙. โสณโกฏิวิสเถราปทาน (๓๘๙) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๙๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในอัมพฏผลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
นวมํ โสณโกฏิวิสตฺเถราปทานํ (๓๘๙)
โสณโกฏิวิสเถราปทานที่ ๙ (๓๘๙)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายถ้ำ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน อัมพฏผลวรรค โสณโกฏิวิสเถราปทาน (๓๘๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
วิปสฺสิโน ปาวจเน เอกํ เลณํ มยา กตํ
จาตุทฺทิสสฺส สงฺฆสฺส พนฺธุมาราชธานิยา ฯ
ทุสฺเสหิ ภูมึ เลณสฺส สนฺถริตฺวา ปริจฺจชึ
อุทคฺคจิตฺโต สุมโน อกาสึ ปณิธึ ตทา ฯ
อาราเธยฺยํ สมฺพุทฺธํ ปพฺพชฺชญฺจ ลเภยฺยหํ
อนุตฺตรญฺจ นิพฺพานํ ผุเสยฺยํ สนฺติมุตฺตมํ ฯ
เตเนว สุกฺกมูเลน กปฺเป นวุติ สํสรึ
เทวภูโต มนุสฺโส จ กตปุญฺโญ วิโรจหํ ฯ
ตโต กมฺมาวเสเสน อิธ ปจฺฉิมเก ภเว
จมฺปายํ อคฺคเสฏฺฐิสฺส ชาโตมฺหิ เอกปุตฺตโก ฯ
ชาตมตฺตสฺส เม สุตฺวา ปิตุฉนฺโท อยํ อหุ
ททามหํ กุมารสฺส วีสโกฏี อนูนกา ฯ
จตุรงฺคุลา จ เม โลมา ชาตา ปาทตเล อุโภ
สุขุมา มุทุสมฺผสฺสา ตุลาปิจุสมา สุภา ฯ
อตีตา นวุติ กปฺปา อยํ เอโก จ อุตฺตรึ
นาภิชานามิ นิกฺขิตฺเต ปาเท ภุมฺเม ๑ อสนฺถเต ฯ
อาราธิโต เม สมฺพุทฺโธ ปพฺพชึ อนคาริยํ
อรหตฺตญฺจ เม ปตฺตํ สีติภูโตมฺหิ นิพฺพุโต ฯ
อคฺคารทฺธวิริยานํ นิทฺทิฏฺโฐ สพฺพทสฺสินา
ขีณาสโว ๒ จ อรหา ฉฬภิญฺโญ มหิทฺธิโก ฯ
เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เลณทานสฺสิทํ ผลํ ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
เถโร ๑ โกฏิวิโส โสโณ ภิกฺขุสงฺฆสฺส อคฺคโต
ปญฺหํ ปุฏฺโฐ วิยากาสิ อโนตตฺตมหาสเรติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสโณ โกฏิวิโส เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
โสณโกฏิวิสตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ทสมํ ปุพฺพกมฺมปิโลติ นาม พุทฺธาปทานํ (๓๙๐)
๑ ม. ภุมฺยา ฯ ๒ ม. ขีณาสโวมฺหิ อรหา ฯ
ในศาสนาของพระพุทธเจ้า พระนามว่าวิปัสสี เราได้สร้างถ้ำ (วิหาร)ถ้ำหนึ่ง ถวายแด่สงฆ์ผู้มาจากทิศทั้งสี่ ในพันธุมาราชธานี เราบริจาคผ้าหลายผืนไว้ลาดพื้นถ้ำ ในกาลนั้น เรามีจิตเบิกบานโสมนัส ได้ทำความปรารถนาว่า ขอเราพึงได้พบพระสัมพุทธเจ้าผู้ทรงโปรดปราน พึงได้บรรพชาและพึงถูกต้อง (บรรลุ) นิพพานอันยอดเยี่ยม เป็นอุดมสันติด้วยกุศลมูลนั้นนั่นแล เราระลึกชาติได้ตลอด ๙๐ กัลป
เราเป็นเทวดาก็ดี เป็นมนุษย์ก็ดี เป็นผู้ก่อสร้างบุญรุ่งเรืองนัก ด้วยกรรมอันเหลือจากนั้น ในภพหลังสุดนี้ เราเกิดเป็นบุตรคนเดียวของอัครเศรษฐีในจัมปานคร พอบิดาของเราได้ฟังว่าเราเกิดแล้ว ก็ได้มีความพอใจว่า เราจะให้ทรัพย์ ๒๐๐ ล้านแก่กุมารไม่ให้หย่อนเลย ขนยาวประมาณ ๔ นิ้ว เส้นละเอียด มีสัมผัสอ่อนนุ่ม เสมอเหมือนปุยนุ่นงาม เกิดที่พื้นเท้าทั้งสองของเรา ข้อนี้เป็นคนพิเศษประการหนึ่ง ตลอด ๙๐ กัลปที่ล่วงมา เราไม่รู้สึกในเมื่อเท้าวางลงบนภาคพื้นที่ไม่มีเครื่องลาด พระสัมพุทธเจ้าเราพอใจแล้ว เราได้บวชเป็นบรรพชิตแล้ว เราบรรลุอรหัตแล้ว และเป็นผู้เย็น เป็นผู้ดับแล้ว พระศาสดาผู้ทรงเห็นเหตุทั้งปวงทรงแสดงเราว่าเป็นผู้เลิศกว่าบรรดาภิกษุผู้ปรารภความเพียร
เราเป็นพระอรหันตขีณาสพได้อภิญญา ๖ มีฤทธิ์มาก ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายทานใดในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายถ้ำการที่เราได้มาในพระศาสนาแห่งพระพุทธเจ้าของเรา เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราบรรลุแล้วโดยลำดับ พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพทั้งปวงขึ้นได้หมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว พระโสณโกฏิวิสเถระ โดยฐานะ เป็นหัวหน้าของภิกษุสงฆ์ ถูกถามปัญหาแล้วได้พยากรณ์ที่สระใหญ่ชื่ออโนดาต ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโสณโกฏิวิสเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบ โสณโกฏิวิสเถราปทาน.
จบ ๙. โสณโกฏิวิสเถราปทาน (๓๘๙)