พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · หัตถิวรรค
๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน (๒๑๗) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในหัตถิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๗. ตาลวณฺฏทายกตฺเถราปทาน
๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระตาลวัณฏทายกเถระ
(พระตาลวัณฏทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน หัตถิวรรค ตาลวัณฏทายกเถราปทาน (๒๑๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๘๖–๒๘๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๘๔–๓๘๕
ตาลวณฺฏํ มยา ทินฺนํ ติสฺสสฺส ทิพฺพจกฺขุโน.
คิมฺหํ นิพฺพาปนตฺถาย ปริฬาโหปสนฺติยา.
ข้าพเจ้าได้ถวายพัดใบตาลแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้ทรงมีทิพยจักษุ เพื่อต้องการให้ดับความร้อนในฤดูร้อน เพื่อให้ความเร่าร้อนสงบไป
สนฺนิพฺพาเปมิ ราคคฺคึ โทสคฺคิญฺจ ตทุตฺตรึ
นิพฺพาเปมิ จ โมหคฺคึ ตาลวณฺฏสฺสิทํ ผลํ.
ข้าพเจ้าได้ดับไฟคือราคะ ไฟคือโทสะ และไฟคือโมหะ ที่ยิ่งกว่าความร้อนนั้นอย่างสนิท นี้เป็นผลแห่งการถวายพัดใบตาล
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.
กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้าย อยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตาลวณฺฏสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายพัดใบตาล
เตสฏฺฐิมฺหิ อิโต กปฺเป มหารามสนามโก <953>
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
ในกัปที่ ๖๓ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนามว่ามหาราม สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตาลวณฺฏทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ตาลวณฺฏทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สตฺตมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระตาลวัณฏทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
ตาลวัณฏทายกเถราปทานที่ ๗ จบ
จบ ๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน (๒๑๗)