พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · หัตถิวรรค
๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน (๒๑๗) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในหัตถิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน หัตถิวรรค ตาลวัณฏทายกเถราปทาน (๒๑๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๘๒–๓๘๓
๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระตาลวัณฎทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายพัดใบตาล
(ท่านพระตาลวัณฏทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๒๑๙} [๓๑] เราได้ถวายพัดใบตาลแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้มีจักษุ ทิพย์เพื่อให้ดับความร้อนในฤดูร้อน เพื่อให้ความเร่าร้อนระงับไป[๓๒] เราดับได้สนิทซึ่งไฟคือราคะ ไฟคือโทสะ และดับได้สนิท ซึ่งไฟคือโมหะ อันยิ่งกว่าความร้อนนั้น นี้เป็นผลแห่งการถวายพัดใบตาล[๓๓] เราเผากิเลสทั้งหลายได้แล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว ดำรง ร่างกายเป็นชาติสุดท้ายอยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า[๓๔] ในกัปที่ ๙๒ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายพัดใบตาล[๓๕] ในกัปที่ ๖๓ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนาม ว่ามหารามะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก[๓๖] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระตาลวัณฏทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล
จบ ตาลวัณฏทายกเถราปทานที่ ๗
๘. อักกันตสัญญกเถราปทาน
บุพประวัติของพระอักกันตสัญญกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการปูผ้าให้ทรงเหยียบ
(ท่านพระอักกันตสัญญกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๒๒๐} [๓๗] เราถือผ้าสาฎกผืนน้อยในผ้าห่มของพระอุปัชฌาย์ พรํ่าศึกษา มนต์อยู่เพื่อบรรลุถึงประเภทวิชาลูกศร[๓๘] ได้พบพระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะผู้ปราศจากธุลีกิเลส ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ผู้องอาจในหมู่นรชน ประเสริฐ เลิศ ผู้ตรัสรู้แล้ว ดังพญาคชสาร[๓๙] ผู้สูงสุดกว่านรชน ผู้เลิศลอย เป็นมหาวีระ พระโลกเชษฐ์ ผู้ประเสริฐกว่านรชน ทรงเหยียบผ้าสาฎกผืนน้อยที่เราลาดไว้[๔๐] ครั้นเราได้เห็นพระองค์ผู้ส่องแสงสว่างในโลก ปราศจากมลทินเช่นกับดวงจันทร์ จึงมีใจผ่องใสได้ถวายบังคมพระยุคลบาทของพระศาสดา[๔๑] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายผ้าสาฎกผืนน้อยใด ด้วย การถวายผ้าสาฎกนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการ ถวายผ้าสาฎกผืนน้อย[๔๒] ในกัปที่ ๓๗ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นจอมชนพระองค์หนึ่ง มีพระนามว่าสุนันทะ มีกำลังมาก[๔๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
จบ ๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน (๒๑๗)