๑๐. โขมทายกเถราปทาน (๓๐) เล่ม ๓๒

[๑๘๒] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ การที่เราได้ประนมมือไหว้อันใด ใน กาลนั้น ด้วยการไหว้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่ง การประคองอัญชลี[๑๘๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระเอกัญชลิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ เอกัญชลิกเถราปทานที่ ๙

๑๐. โขมทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระโขมทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายผ้าเปลือกไม้

(ท่านพระโขมทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๒} [๑๘๔] ในเวลานั้น เราเป็นพ่อค้าอยู่ในนครพันธุมดีด้วยการค้าขายนั้น นั่นเอง เราได้เลี้ยงดูภรรยาและเริ่มก่อสร้างพืชสมบัติคือบุญ[๑๘๕] เราต้องการบุญกุศล จึงได้ถวายผ้าเปลือกไม้ผืนหนึ่ง แด่ พระศาสดาพระนามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ เสด็จ พระดำเนินอยู่บนถนน

[๑๘๖] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ ในเวลานั้น การที่เราได้ถวายผ้า เปลือกไม้อันใดไว้ ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็น ผลแห่งการถวายผ้าเปลือกไม้[๑๘๗] ในกัปที่ ๒๗ แต่ภัทรกัปนี้ เราเป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่า สินธวสันทนะพระองค์เดียว สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ เป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔[๑๘๘] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระโขมทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ โขมทายกเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุภูติเถราปทาน ๒. อุปวาณเถราปทาน

๓. ตีณิสรณาคมนิยเถราปทาน ๔. ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทาน

๕. อันนสังสาวกเถราปทาน ๖. ธูปทายกเถราปทาน

๗. ปุฬินปูชกเถราปทาน ๘. อุตติยเถราปทาน

๙. เอกัญชลิกเถราปทาน ๑๐. โขมทายกเถราปทาน

รวมคาถาทั้งหมดที่ท่านกล่าวไว้มี ๑๘๘ คาถา

จบ สุภูติวรรคที่ ๓

จบ ภาณวารที่ ๔

๔. กุณฑธานวรรค

๑. กุณฑธานเถรปทาน

บุพประวัติของพระกุณฑธานเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายกล้วย

(ท่านพระกุณฑธานเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๓} [๑] เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ได้บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ สุด ตรัสรู้เอง เป็นบุคคลผู้เลิศ ซึ่งทรงหลีกเร้นอยู่ตลอด ๗ วัน[๒] เรารู้เวลาที่พระองค์เสด็จออกจากที่หลีกเร้น ได้ถือเอากล้วย หวีใหญ่เข้าไปถวายพระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ[๓] พระผู้มีพระภาคเจ้าสัพพัญญูผู้นายกของโลก ผู้เป็นมหามุนี เมื่อ จะยังจิตของเราให้เลื่อมใส ทรงรับไว้แล้วจึงเสวย[๔] พระสัมพุทธเจ้าผู้ทรงนำหมู่ชั้นยอดเยี่ยมเสวยแล้ว ประทับนั่ง บนอาสนะของพระองค์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า[๕] “ยักษ์เหล่าใดชุมนุมกันอยู่ที่ภูเขานี้ และคณะภูตในป่าทั้งหมด นั้นจงฟังคำของเรา

[๖] ผู้ใดบำรุงพระพุทธเจ้าดังพญาไกรสรราชสีห์ เราจักพยากรณ์ ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๗] ผู้นั้นจักได้เป็นท้าวเทวราช ๑๑ ครั้ง และจักได้เป็นพระเจ้า จักรพรรดิ ๓๔ ครั้ง