พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สุภูติวรรค
๔. เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน (๒๔) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในสุภูติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทานที่ ๔ (๒๔)
ว่าด้วยผลแห่งการรักษาเบญจศีล
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุภูติวรรค เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน (๒๔) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
นคเร จนฺทวติยา ภติโก ๓ อาสิหํ ตทา
ปรกมฺมายเน ยุตฺโต ปพฺพชฺชํ น ลภามหํ ฯ
มหนฺธการปิหิตา ติวิธคฺคีหิ ทยฺหเร
เกน นุ โข อุปาเยน วิสํยุตฺโต ภเว อหํ ฯ
เทยฺยธมฺโม จ เม นตฺถิ วราโก ภติโก อหํ
ยนฺนูนาหํ ปญฺจสีลํ รกฺเขยฺยํ ปริปูรยํ ฯ
อโนมทสฺสิสฺส มุนิโน นิสโภ นาม สาวโก
ตมหํ อุปสงฺกมฺม ปญฺจสิกฺขาปทคฺคหึ ฯ
วสฺสสตสหสฺสานิ อายุ วิชฺชติ ตาวเท
ตาวตา ปญฺจสีลานิ ปริปุณฺณานิ โคปยึ ฯ
มจฺจุกาเล จ สมฺปตฺเต เทวา อสฺสาสยนฺติ มํ
รโถ สหสฺสยุตฺโต เต มาริสายํ อุปฏฺฐิโต ฯ
วตฺตเต จริเม จิตฺเต มมํ สีลํ อนุสฺสรึ
เตน กมฺเมน สุกเตน ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ
ตึสกฺขตฺตุญฺจ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ
ทิพฺพสุขํ อนุภวึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต ฯ
ปญฺจสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ อโหสหํ
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ
เทวโลกา จวิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต
ปุเร เวสาลิยํ ชาโต มหาสาเล สุอทฺธเก ฯ
วสฺสูปนายิเก กาเล ทิปฺปนฺเต ชินสาสเน
มาตา จ เม ปิตา เจว ปญฺจสิกฺขาปทคฺคหุํ ฯ
สห สุตฺวานหํ สีลํ มม สีลํ อนุสฺสรึ
เอกาสเน นิสีทิตฺวา อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ
ชาติยา ปญฺจวสฺเสน อรหตฺตํ อปาปุณึ
อุปสมฺปาทยิ พุทฺโธ คุณมญฺญาย จกฺขุมา ฯ
ปริปุณฺณานิ โคเปตฺวา ปญฺจสิกฺขาปทานหํ
อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป วินิปาตํ น คจฺฉหํ ฯ
โสหํ ยสํ อนุภวึ เตสํ สีลาน วาหสา
กปฺปโกฏึ ปกิตฺเตนฺโต กิตฺตเย เอกเทสกํ ฯ
ปญฺจสีลานิ โคเปตฺวา ตโย เหตู ลภามหํ
ทีฆายุโก มหาโภโค ติกฺขปญฺโญ ภวามิหํ ฯ
ปกิตฺเตนฺเต ๑ จ สพฺเพสํ อธิมตฺตญฺจ โปริสํ
ภวาภเว สํสริตฺวา เอเต ฐาเน ลภามหํ ฯ
อปริเมยฺเยสุ สีเลสุ วตฺตนฺตา ชินสาวกา
ภเวสุ ยทิ รชฺเชยฺยุํ วิปาโก กีทิโส ภเว ฯ
สุจิณฺณํ เม ปญฺจสีลํ ภตเกน ตปสฺสินา ๒
เตน สีเลนหํ อชฺช โมจยึ ๓ สพฺพพนฺธนา ฯ
อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป ปญฺจสีลานิ โคปยึ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปญฺจสีลานิทํ ผลํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปญฺจสีลสมาทานิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
ปญฺจสีลสมาทานิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
๑ ม. สมฺมาธมฺมํ ภาเวตฺวา ฯ ๒ ม. สรโณ วนฺทติ สตฺถุโน ฯ ยุ. สรเณ ... ฯ
๓ ม. ยุ. ภตโก อาสหํ ตทา ฯ
๑ ม. สงฺกิตฺเตนฺโต ฯ ยุ. ปกิตฺเตนฺโต ฯ ๒ ยุ. วิปสฺสินา ฯ ๓ ยุ. โปฐยึ ฯ
เวลานั้น เราเป็นคนทำการรับจ้างอยู่ในนครจันทวดี เรามัวประกอบในการนำมาซึ่งการงานของผู้อื่น จึงไม่ได้บวช โลกทั้งหลายถูกความมืดใหญ่หลวงปิดบังแล้ว ย่อมถูกไฟ ๓ กองเผา เราควรจะประกอบด้วยอุบายอะไรหนอ ไทยธรรมของเราไม่มี และเราเป็นคนยากไร้ทำการรับจ้างอยู่ ผิฉะนั้น เราพึงรักษาเบญจศีลให้บริบูรณ์เถิด เราจึงเข้าไปหาพระภิกษุชื่อนิสภะ ผู้เป็นสาวกของพระมุนีพระนามว่าอโนมทัสสี แล้วได้รับสิกขาบท ๕ เวลานั้นเรามีอายุแสนปี เรารักษาเบญจศีลให้บริบูรณ์ตลอดเวลาเท่านั้น เมื่อเวลาใกล้ตายมาถึงเข้า ทวยเทพย่อมยังเราให้ชื่นชม(เชื้อเชิญเรา) ว่า ท่านผู้นิรทุกข์ รถอันเทียมด้วยม้าพันหนึ่งนี้ปรากฏแล้วเพื่อท่าน เมื่อจิตดวงหลังเป็นไป เราได้ระลึกถึงศีลของเรา ด้วยกุศลกรรมที่ได้ทำแล้วนั้น
เราได้ไปสู่ภพดาวดึงส์ ได้เป็นจอมเทวดาเสวยราชสมบัติในเทวโลก ๓๐ ครั้ง แวดล้อมด้วยนางอัปสรทั้งหลาย เสวยสุขอันเป็นทิพย์อยู่ และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณานับมิได้ เราอันกุศลมูลตักเตือนแล้วเคลื่อนจากเทวโลก มาเกิดในสกุลพราหมณ์มหาศาลอันมั่งคั่งในนครไพสาลี เมื่อศาสนาของพระชินเจ้ายังรุ่งเรืองอยู่ มารดาและบิดาของเราได้รับสิกขาบท ๕ ในเวลาใกล้พรรษา เราฟังศีลอยู่พร้อมกับมารดาและบิดาจึงระลึกถึงศีลของเราได้ เรานั่งอยู่บนอาสนะอันเดียว ได้บรรลุอรหัตแล้วเราได้บรรลุอรหัตนับแต่เกิดได้ ๕ ปี
พระพุทธเจ้าผู้มีจักษุทรงทราบคุณของเราแล้ว ได้ประทานอุปสมบทให้เรา เรารักษาสิกขาบท ๕ ให้บริบูรณ์แล้ว ไม่ได้ไปสู่วินิบาตเลย ตลอดกัลปหาประมาณมิได้แต่กัลปนี้ เรานั้นได้เสวยยศเพราะกำลังแห่งศีลเหล่านั้น เมื่อจะประกาศผลของศีลที่เราได้เสวยแล้ว โดยจะนำมาประกาศตลอดโกฏิกัลป ก็พึงประกาศได้เพียงเอกเทศเรารักษาเบญจศีลแล้ว ย่อมได้เหตุ ๓ ประการ คือ เราเป็นผู้มีอายุยืนนาน ๑ มีโภคสมบัติมาก ๑ มีปัญญาคมกล้า ๑ เมื่อเราประกาศผลของศีลทั้งปวงกะหมู่มนุษย์อันมีประมาณยิ่ง เราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยใหญ่ย่อมได้ฐานะเหล่านี้ พระสาวกของพระชินเจ้าทั้งหลาย ประพฤติอยู่ในศีลหาประมาณมิได้ ถ้าจะพึงยินดีอยู่ในภพ จะพึงมีผลเช่นไร เบญจศีลอันเราผู้เป็นคนรับจ้าง มีความเพียรประพฤติดีแล้ว เราพ้นจากเครื่องผูกทั้งปวงได้ในวันนี้ ด้วยศีลนั้น ในกัลปอันประมาณมิได้ แต่กัลปนี้ เรารักษาเบญจศีลแล้ว ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่ง (การรักษา) เบญจศีล คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และแม้อภิญญา ๖ เราพึงทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ฉะนี้แล.
ทราบว่า ท่านพระเบญจศีลสมาทานิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบ เบญจสีลสมาทานิยเถราปทาน.
จบ ๔. เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน (๒๔)