arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สุภูติวรรค

๑๐. โขมทายกเถราปทาน (๓๐) เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสุภูติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______--

๑๐. โขมทายกตฺเถราปทาน

๑๐. โขมทายกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระโขมทายกเถระ

(พระโขมทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุภูติวรรค โขมทายกเถราปทาน (๓๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๑๕–๑๑๖ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๔๘–๑๔๙

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นคเร พนฺธุมติยา อโหสึ วาณิโช ตทา

เตเนว ทารํ โปเสมิ โรเปมิ พีชสมฺปทํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นพ่อค้าอาศัยอยู่ในกรุงพันธุมดี ได้เลี้ยงดูภรรยาด้วยการค้าขายนั้น และปลูกพืชสมบัติ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑พืชสมบัติ หมายถึงบุญมีทานและศีลเป็นต้น (ขุ.อป.อ. ๒/๑๘๔/๕๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

วีถิยํ <437> ปฏิปนฺนสฺส วิปสฺสิสฺส มเหสิโน

เอกํ โขมํ มยา ทินฺนํ กุสลตฺถาย สตฺถุโน.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าต้องการบุญกุศล จึงได้ถวายผ้าเปลือกไม้ผืนหนึ่ง แด่พระศาสดาทรงพระนามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ซึ่งเสด็จดำเนินอยู่ที่ถนน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ โขมํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โขมทานสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายผ้าเปลือกไม้ไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้าเปลือกไม้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สตฺตวีเส <438> อิโต กปฺเป เอโก สินฺธวสนฺทโน

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จาตุทฺทีปมฺหิ อิสฺสโร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๒๗ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง พระนามว่าสินธวสันทนะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ เป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โขมทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โขมทายกตฺเถรสฺสาปทานํ ทสมํ.

ตสฺสุทฺทานํ

สุภูติ อุปวาโณ จ สรโณ สีลคาหโก

อนฺนสํสาวโก ธูโป ปุฬิโน อุตฺติเยน จ

อญฺชลี โขมทายี จ ทเสว ตติเย คเณ

ปญฺจาสีติสตํ วุตฺตา คาถาโย สพฺพปิณฺฑิตา.

สุภูติวคฺโค ตติโย.

จตุตฺถํ ภาณวารํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระโขมทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

โขมทายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ

สุภูติวรรคที่ ๓ จบบริบูรณ์

ภาณวารที่ ๔ จบ

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุภูติเถราปทาน

๒. อุปวาณเถราปทาน

๓. ติสรณคมนิยเถราปทาน

๔. ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทาน

๕. อันนสังสาวกเถราปทาน

๖. ธูปทายกเถราปทาน

๗. ปุฬินปูชกเถราปทาน

๘. อุตติยเถราปทาน

๙. เอกัญชลิกเถราปทาน

๑๐. โขมทายกเถราปทาน

ในวรรคที่ ๓ มี ๑๐ เรื่องดังว่ามานี้

รวมคาถาทั้งหมดที่ท่านกล่าวไว้มี ๑๘๕ คาถา

จบ ๑๐. โขมทายกเถราปทาน (๓๐)