๔. เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน (๒๔) เล่ม ๓๒

นคเร จนฺทวติยา ภตโก <419> อาสหํ ตทา.

ปรกมฺมายเน ยุตฺโต ปพฺพชฺชํ น ลภามหํ.

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นลูกจ้างอยู่ในกรุงจันทวดี มัวขวนขวายในการงานของผู้อื่น จึงไม่ได้บวช

มหนฺธการปิหิตา ติวิธคฺคีหิ ทยฺหเร

เกน นุ โข อุปาเยน วิสํยุตฺโต ภเว อหํ

(ข้าพเจ้าคิดว่า) มวลมนุษย์ถูกความมืดมนอนธการปิดบังไว้แล้ว ถูกไฟ ๓ กองแผดเผาอยู่ เราจะพรากจากไปได้ด้วยอุบายอย่างไรหนอ

เทยฺยธมฺโม จ เม นตฺถิ วราโก ภติโก อหํ

ยนฺนูนาหํ ปญฺจสีลํ รกฺเขยฺยํ ปริปูรยํ.

ไทยธรรม ของเราก็ไม่มี เราช่างเป็นคนน่าสงสาร เป็นลูกจ้างอยู่ ทางที่ดี เราพึงรักษาศีล ๕ ให้บริบูรณ์

อโนมทสฺสิสฺส มุนิโน นิสโภ นาม สาวโก

ตมหํ อุปสงฺกมฺม ปญฺจสิกฺขาปทคฺคหึ.

ข้าพเจ้าจึงเข้าไปหาภิกษุชื่อว่านิสภะ ผู้เป็นสาวกของพระมุนีพระนามว่าอโนมทัสสี แล้วรับสิกขาบท ๕ ข้อ

วสฺสสตสหสฺสานิ อายุ วิชฺชติ ตาวเท

ตาวตา ปญฺจสีลานิ ปริปุณฺณานิ โคปยึ.

ครั้งนั้น หมู่สัตว์มีอายุประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ ปี ข้าพเจ้าได้รักษาศีล ๕ ให้บริบูรณ์ตลอดระยะเวลาเท่านั้น

มจฺจุกาเล จ สมฺปตฺเต เทวา อสฺสาสยนฺติ มํ

รโถ สหสฺสยุตฺโต เต มาริสายํ <420> อุปฏฺฐิโต.

เมื่อเวลาใกล้ตายมาถึงเข้า เหล่าเทวดาย่อมให้ข้าพเจ้าดีใจว่า ท่านผู้นิรทุกข์ รถเทียมม้า ๑,๐๐๐ ตัวคันนี้ปรากฏแล้วเพื่อท่าน

วตฺตเต <421> จริเม จิตฺเต มม สีลํ อนุสฺสรึ

เตน กมฺเมน สุกเตน ตาวตึสํ อคจฺฉหํ.

เมื่อจิตดวงสุดท้ายยังเป็นไปอยู่ ข้าพเจ้าหวนระลึกถึงศีลของตนเอง

ด้วยกรรมที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้ดีแล้วนั้น ข้าพเจ้าจึงได้ไปเกิดยังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ตึสกฺขตฺตุญฺจ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ

ทิพฺพสุขํ อนุภวึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต.

และข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพ ครองเทวสมบัติถึง ๓๐ ชาติ มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม ได้เสวยทิพยสุข

ปญฺจสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺตี อโหสหํ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขิยํ.

อนึ่ง ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ชาติ ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

เทวโลกา จวิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

ปุเร เวสาลิยํ ชาโต มหาสาเล สุอทฺธเก.

ข้าพเจ้าถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วได้จุติจากเทวโลก มาเกิดในตระกูลพราหมณมหาศาลมั่งคั่งที่สุดในกรุงเวสาลี

วสฺสูปนายิเก กาเล ทิปฺปนฺเต <422> ชินสาสเน

มาตา จ เม ปิตา เจว ปญฺจสิกฺขาปทคฺคหุํ.

เมื่อศาสนาของพระชินเจ้ายังรุ่งเรืองอยู่ มารดาและบิดาของข้าพเจ้าได้รับสิกขาบท ๕ ข้อ ในเวลาใกล้เข้าพรรษา

สห สุตฺวานหํ สีลํ มม สีลํ อนุสฺสรึ

เอกาสเน นิสีทิตฺวา อรหตฺตํ อปาปุณึ.

ข้าพเจ้าร่วมรับศีลกับมารดาและบิดา หวนระลึกถึงศีลของตนเอง นั่งบนอาสนะเดียว ได้บรรลุอรหัตตผลแล้ว

ชาติยา ปญฺจวสฺเสน อรหตฺตํ อปาปุณึ

อุปสมฺปาทยิ พุทฺโธ คุณมญฺญาย จกฺขุมา.

ข้าพเจ้ามีอายุ ๕ ขวบ ก็ได้บรรลุอรหัตตผล พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระจักษุ ทรงทราบคุณสมบัติของข้าพเจ้าแล้ว ได้ประทานอุปสมบทให้

ปริปุณฺณานิ โคเปตฺวา ปญฺจสิกฺขาปทานหํ

อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป วินิปาตํ น คจฺฉหํ.

ในกัปที่นับมิได้ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้ารักษาสิกขาบท ๕ ข้อให้บริบูรณ์แล้ว จึงไม่ตกวินิบาตนรกเลย

โสหํ <423> ยสํ อนุภวึ เตสํ สีลาน วาหสา

กปฺปโกฏึ ปกิตฺเตนฺโต <424> กิตฺตเย เอกเทสกํ.

ข้าพเจ้านั้นได้เสวยยศเพราะอานุภาพแห่งศีลเหล่านั้น ข้าพเจ้าเมื่อจะประกาศผลของศีล ตลอดทั้งโกฏิกัปก็คงจะประกาศได้เพียงส่วนเดียวเท่านั้น

ปญฺจสีลานิ โคเปตฺวา ตโย เหตู ลภามหํ

ทีฆายุโก มหาโภโค ติกฺขปญฺโญ ภวามหํ.

ข้าพเจ้ารักษาศีล ๕ แล้ว ย่อมได้เหตุ ๓ ประการ คือเป็นผู้มีอายุยืน มีโภคสมบัติมาก และมีปัญญาเฉียบแหลม

ปกิตฺเตนฺเต จ <425> สพฺเพสํ อธิมตฺตญฺจ โปริสํ

ภวาภเว สํสริตฺวา เอเต ฐาเน ลภามหํ.

เมื่อข้าพเจ้าท่องเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ ประกาศคุณของศีลทั้งปวง และความเพียรเยี่ยงบุรุษที่มีประมาณยิ่ง ข้าพเจ้าจึงได้ฐานะเหล่านี้

อปริเมยฺเยสุ สีเลสุ วตฺตนฺตา ชินสาวกา

ภเวสุ ยทิ รชฺเชยฺยุํ วิปาโก กีทิโส ภเว.

สาวกของพระชินเจ้า ประพฤติอยู่ในศีลมีอานิสงส์นับมิได้ ถ้าจะพึงยินดีในภพ พึงมีผลเช่นไร

สุจิณฺณํ เม ปญฺจสีลํ ภตเกน ตปสฺสินา <426>

เตน สีเลนหํ อชฺช โมจยึ สพฺพพนฺธนา.

ศีล ๕ ข้าพเจ้าผู้เป็นลูกจ้าง มีความเพียรบำเพ็ญดีแล้ว ข้าพเจ้าจึงพ้นจากเครื่องผูกทั้งปวงได้ในวันนี้เพราะศีลนั้น

อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป ปญฺจสีลานิ โคปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปญฺจสีลานิทํ ผลํ.

ในกัปที่นับมิได้ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้ารักษาศีล ๕ แล้ว จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลของศีล ๕

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปญฺจสีลสมาทานิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ปญฺจสีลสมาทานิยตฺเถรสฺส อปทานํ จตุตฺถํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระปัญจสีลสมาทานิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย ประการฉะนี้

ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทานที่ ๔ จบ