๔. เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน (๒๔) เล่ม ๓๒

[๑๓๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระตีณิสรณาคมนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ตีณิสรณาคมนิยเถราปทานที่ ๓

๔. ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระปัญจสีลสมาทานิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการสมาทานเบญจศีล

(ท่านพระปัญจสีลสมาทานิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๖} [๑๓๔] เวลานั้น เราเป็นคนทำงานรับจ้างอยู่ในนครจันทวดี เรามัว ประกอบในการทำงานของผู้อื่นเสียจึงไม่ได้บวช[๑๓๕] สัตว์โลกถูกความมืดมนอนธการใหญ่ปิดไว้แล้ว ถูกไฟ ๓ กอง แผดเผา เราจะพึงพรากไปได้ด้วยอุบายอะไรหนอแล[๑๓๖] ไทยธรรมของเราก็ไม่มี และเราก็เป็นคนยากไร้ ทำการับจ้าง อยู่ ถ้ากระไร เราจะพึงรักษาเบญจศีลให้บริบูรณ์ไว้[๑๓๗] เราจึงเข้าไปหาพระภิกษุชื่อนิสภะ ผู้เป็นสาวกของพระมุนี พระนามว่าอโนมทัสสี แล้วจึงรับเอาสิกขาบท ๕ ประการ

[๑๓๘] เวลานั้น เรามีอายุหนึ่งแสนปี เรารักษาเบญจศีลให้บริบูรณ์ ตลอดเวลาเท่านั้น

[๑๓๙] ก็เมื่อเวลาใกล้ตายมาถึงเข้า ทวยเทพมาให้เราชื่นชมว่า “ดูก่อน ท่านผู้นิรทุกข์ รถเทียมด้วยม้า ๑,๐๐๐ นี้ปรากฏแล้วเพื่อท่าน”[๑๔๐] เมื่อจิตดวงสุดท้ายเป็นไปอยู่ เราหวนระลึกถึงศีลของเรา ด้วย กรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้น เราได้ไปสู่ภพดาวดึงส์[๑๔๑] และเราได้เป็นจอมเทวดา เสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๓๐ ครั้ง แวดล้อมด้วยนางอัปสรทั้งหลาย เสวยสุขอันเป็นทิพย์อยู่[๑๔๒] และเราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ครั้ง เป็นพระเจ้า ประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณานับมิได้[๑๔๓] เราอันกุศลมูลตักเตือนแล้วจุติจากเทวโลกมาเกิดในสกุลพราหมณ์ อันมั่งคั่งในพระนครเวสาลี

[๑๔๔] เมื่อศาสนาของพระชินเจ้ายังรุ่งเรืองอยู่ มารดาและบิดาของเรา ได้รับสิกขาบท ๕ ข้อในเวลาใกล้เข้าพรรษา[๑๔๕] เราร่วมรับศีลกับมารดาบิดา หวนระลึกถึงศีลของเรา เรานั่ง บนอาสนะหนเดียว จึงได้บรรลุพระอรหัต[๑๔๖] เราได้บรรลุพระอรหัตนับแต่เกิดได้ ๕ ปี พระพุทธเจ้าผู้มีจักษุ ทรงทราบคุณของเราแล้ว ได้ประทานอุปสมบทให้เรา[๑๔๗] เรารักษาสิกขาบท ๕ ประการให้บริบูรณ์แล้ว ไม่ได้ไปสู่วินิบาต เลยตลอดกัปหาประมาณมิได้แต่ภัทรกัปนี้

[๑๔๘] เรานั้นได้เสวยยศเพราะอานุภาพแห่งศีลเหล่านั้น เราเมื่อ ประกาศผลของศีลอยู่ตลอดโกฏิกัป ก็จะพึงประกาศได้เพียง ส่วนเดียวเท่านั้น[๑๔๙] เรารักษาเบญจศีลแล้ว ย่อมได้เหตุ ๓ ประการ คือ เป็นผู้ มีอายุยืนนาน ๑ มีโภคสมบัติมาก ๑ มีปัญญาคมกล้า ๑[๑๕๐] เมื่อเราประกาศผลของศีลทั้งปวงกะหมู่มนุษย์อันมีประมาณยิ่ง เราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยใหญ่ย่อมได้ฐานะเหล่านี้[๑๕๑] พระสาวกของพระชินเจ้าประพฤติอยู่ในศีลอันหาประมาณมิได้ ถ้าจะพึงยินดีอยู่ในภพ จะพึงมีผลเป็นเช่นไร[๑๕๒] เบญจศีลอันเราผู้เป็นคนรับจ้างมีความเพียรประพฤติดีแล้ว เรา พ้นจากเครื่องผูกทั้งปวงได้ในวันนี้ด้วยศีลนั้น[๑๕๓] ในกัปอันหาประมาณมิได้แต่ภัทรกัปนี้ เรารักษาเบญจศีลแล้ว จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการรักษาเบญจศีล[๑๕๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปัญจสีลสมาทานิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทานที่ ๔

๕. อันนสังสาวกเถราปทาน

บุพประวัติของพระอันนสังสาวกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายภิกษา

(ท่านพระอันนสังสาวกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๗} [๑๕๕] เพราะเห็นพระสิทธัตถสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ กำลังเสด็จไปในระหว่างร้านตลาด มีลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการคล้ายเสาค่ายทองคำ[๑๕๖] ดังประทีปส่องโลกให้สว่างโชติช่วงหาประมาณมิได้ ไม่มีใคร เปรียบเทียบ ฝึกพระองค์แล้ว ทรงไว้ซึ่งความรุ่งเรือง จึงได้ ปีติอย่างยอดเยี่ยม[๑๕๗] เราถวายอภิวาทพระสัมพุทธเจ้าแล้ว นิมนต์พระองค์ผู้มหามุนี ให้เสวย พระมุนีผู้ประกอบด้วยพระกรุณาในโลกทรงอนุโมทนา แก่เราในกาลนั้น[๑๕๘] เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระพุทธเจ้าผู้ประกอบด้วยพระมหากรุณา ทรงทำความชื่นชมอย่างยิ่งพระองค์นั้ นบันเทิงอยู่สวรรค์ ตลอดกัปหนึ่ง[๑๕๙] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายทานใดในเวลานั้น ด้วยผล แห่งทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายภิกษา[๑๖๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล