พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สาลปุปผิวรรค
๘. มิลักขุผลทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในสาลปุปผิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สาลปุปผิวรรค มิลักขุผลทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๘๙–๙๐
[๓๗-๓๙] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า ท่านพระลพุชผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ ลพุชผลทายกลราปทานที่ ๗
๘. ปิลักขผลทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระปิลักขผลทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกไม้เลียบ
(ท่านพระปิลักขผลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๕๘} [๔๐] เราได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสีผู้มีพระยศใหญ่ ที่ราวป่า จึงมีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้ถวายลูกไม้เลียบ[๔๑] ในกัปที่ ๑,๘๐๐ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๔๒-๔๔] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
- ๑ฉบับเดิมว่า มิลกฺขุผลํ แปลทับศัพท์ไว้ว่า ผลมิอักขุ ในที่นี้แปลตามต้นฉบับปัจจุบันที่ว่า ปิลภฺข ผลสฺส ผลํ ปิลกฺข คือ ไม้เลียบ ซึ่งมีลักษณะคล้ายต้นกร่าง มักขึ้นบนต้นไม้อื่นทำให้ต้นไม้นั้นตาย ใบและผลอ่อนกินได้ บางฉบับเป็น มิลกขุผลํ แปลว่า ผลไทรย้อย
นัยว่า ท่านพระปิลักขผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ ปิลักขผลทายกเถราปทานที่ ๘
๙. สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน
บุพประวัติของพระสยัมปฏิภาณิยเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการสดุดีพระพุทธเจ้าด้วยปฏิภาณ
(ท่านพระสยัมปฏิภาณยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๕๙} [๔๕] พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐกว่าเทวดา ผู้องอาจในหมู่นรชน งามเหมือนดอกรกฟ้าขาว กำลังเสด็จดำเนินอยู่ที่ถนน ใครเล่าเห็นแล้วจะไม่เลื่อมใส[๔๖] พระพุทธเจ้าผู้กำจัดความมืดให้พินาศ ทรงช่วยเหลือนรชนให้ข้ามพ้นไปได้เป็นอันมาก ยังโลกให้โชติช่วงด้วยแสงสว่างคือ พระญาณ ใครเล่าเห็นแล้วจะไม่เลื่อมใส[๔๗] พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นนายกของโลกกำลังเสด็จออกไปพร้อมกับ พระขีณาสพผู้มีอำนาจตั้งแสน ผู้ทรงรื้อขนสัตว์ไปได้มากมาย ใครเล่าเห็นแล้วจะไม่เลื่อมใส[๔๘] พระพุทธเจ้าผู้ตีกลองคือพระธรรม ทรงย่ำยีหมู่เดียรถีย์ บันลือสีหนาท ใครเล่าเห็นแล้วจะไม่เลื่อมใส
จบ ๘. มิลักขุผลทายกเถราปทาน