พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สกจิตตนิยวรรค
๘. อัมพทายกเถราปทาน (๖๘) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในสกจิตตนิยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๘. อมฺพทายกตฺเถราปทาน
. อัมพทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระอัมพทายกเถระ
(พระอัมพทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สกจิตตนิยวรรค อัมพทายกเถราปทาน (๖๘) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๖๗–๑๖๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๑๐–๒๑๑
อโนมทสฺสี ภควา นิสินฺโน ปพฺพตนฺตเร
เมตฺตาย อผริ โลเก อปฺปมาเณ นิรูปธิ.
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอโนมทัสสี ผู้ไม่มีอุปธิ ประทับนั่งอยู่ระหว่างภูเขา ได้ทรงแผ่เมตตาไปในสัตว์โลกหาประมาณมิได้
กปิ อหํ ตทา อาสึ หิมวนฺเต นคุตฺตเม
ทิสฺวา อโนมมธิกํ <597> พุทฺเธ จิตฺตํ ปสาทยึ.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นวานร อยู่ที่ภูเขาหิมพานต์ที่สูงสุด ได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้มีพระคุณอันยิ่งไม่ต่ำทราม จึงทำจิตให้เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า
อวิทูเร หิมวนฺตสฺส อมฺพาสุํ ผลิโน ตทา
ตโต ปกฺกํ คเหตฺวาน อมฺพํ สมธุกํ อทํ.
เวลานั้น ต้นมะม่วงกำลังเผล็ดผล มีอยู่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ ข้าพเจ้าได้ไปเก็บผลมะม่วงสุกจากต้นมะม่วงนั้นมาถวายพร้อมน้ำผึ้ง
ตมฺเม พุทฺโธ วิยากาสิ อโนมทสฺสี มหามุนิ
อิมินา มธุทาเนน อมฺพปาเนน <598> จูภยํ.
พระพุทธเจ้าผู้มหามุนีพระนามว่าอโนมทัสสี ทรงพยากรณ์การถวายนั้นของข้าพเจ้าว่า ด้วยการถวายน้ำผึ้งและน้ำมะม่วงทั้ง ๒ นี้
สตฺตปญฺญาสกปฺปมฺหิ เทวโลเก รมิสฺสติ
อวเสเสสุ กปฺเปสุ โวกิณฺณํ สํสริสฺสติ.
ผู้นี้จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ๕๗ กัป ในกัปทั้งหลายที่เหลือ จักเวียนว่ายตายเกิดสลับกันไป
เขเปตฺวา ปาปกํ กมฺมํ ปริปกฺกาย วุทฺธิยา
วินิปาตมคนฺตฺวาน กิเลเส ฌาปยิสฺสติ.
เมื่อความเจริญเต็มที่แล้ว เขาทำบาปกรรมให้สิ้นไปแล้ว จักไม่ไปตกวินิบาตนรก เผากิเลสให้มอดไหม้ไปได้
ทเมน ยุตฺตเมนาหํ ทมิโตมฺหิ มเหสินา
ปตฺโตมฺหิ อจลํ ฐานํ หิตฺวา ชยปราชยํ.
สตฺตสตฺตติกปฺปสเต อมฺพฏฺฐชยนามกา <599>
จตุทฺทส เต ราชาโน จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
ในกัปที่ ๑๗๗ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๔ ชาติ มีพระนามว่าอัมพัฏฐชัย มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อมฺพทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อมฺพทายกตฺเถรสฺส อปทานํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอัมพทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
อัมพทายกเถราปทานที่ ๘ จบ
จบ ๘. อัมพทายกเถราปทาน (๖๘)