พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · วีชนีวรรค
๕. โอปวุยหเถราปทาน (๕๕) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในวีชนีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๕. โอปวุยฺหตฺเถราอปทาน
๕. โอปวุยหเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระโอปวุยหเถระ
(พระโอปวุยหเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน วีชนีวรรค โอปวุยหเถราปทาน (๕๕) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๕๓–๑๕๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๙๒–๑๙๔
ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส อาชานียํ อทาสหํ
นิยฺยาเทตฺวาน สมฺพุทฺเธ <554> อคมาสึ สกํ ฆรํ.
ข้าพเจ้าได้ถวายม้าอาชาไนยแด่พระพุทธเจ้า พระนามว่าปทุมุตตระ ครั้นมอบถวายแด่พระสัมพุทธเจ้าแล้ว ได้กลับไปยังเรือนของตน
เทวิโล <555> นาม นาเมน สตฺถุโน อคฺคสาวโก
วรธมฺมสฺส ทายาโท อาคญฺฉิ มม สนฺติกํ.
พระอัครสาวกมีนามว่าเทวิละ ของพระศาสดา ผู้เป็นธรรมทายาทที่ล้ำเลิศ ได้มายังสำนักของข้าพเจ้า(กล่าวว่า)
สพฺพตฺถหาโร <556> ภควา อาชาเนยฺโย น กมฺปติ <557>
ตว สงฺกปฺปมญฺญาย อธิวาเสสิ จกฺขุมา.
พระผู้มีพระภาค ผู้นำประโยชน์ทั้งปวง ม้าอาชาไนยไม่สมควรแก่พระองค์ พระองค์ผู้มีพระจักษุ ทรงทราบความดำริของท่านแล้ว จึงทรงรับไว้แล้ว
อคฺฆาเปตฺวา วาตชวํ สินฺธวํ สีฆวาหนํ
ปทุมุตฺตรพุทฺธสฺส ขมนียํ อทาสหํ.
ข้าพเจ้าจึงตีราคาม้าสินธพ ซึ่งมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นพาหนะที่รวดเร็วแล้วได้ถวายของที่ควร แด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ <558>
<559> อาชานียา วาตชวา วิตฺติ นิพฺพตฺตเร มม.
ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ ม้าอาชาไนยมีกำลังวิ่งเร็วดังลม เป็นทรัพย์เครื่องปลื้มใจ ย่อมบังเกิดแก่ข้าพเจ้า
ลาภา <560> เตสํ สุลทฺธํ วา <561> เย ลภนฺตุปสมฺปทํ
ปุนปฺปยิรุปาเสยฺยํ <562> พุทฺโธ โลเก สเจ ภเว.
ชนเหล่าใดได้อุปสมบท ชนเหล่านั้นได้ลาภดีแล้ว ถ้าว่าพระพุทธเจ้าจะพึงมีในโลก ข้าพเจ้าก็จะพึงเข้าไปเฝ้าบ่อย ๆ
อฏฺฐวีสติกฺขตฺตาหํ <563> ราชา อาสึ มหพฺพโล
จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชมฺพูทีปสฺส <564> อิสฺสโร.
ข้าพเจ้าได้เป็นพระราชาผู้มีพลานุภาพมาก เป็นใหญ่มีชัยชนะในทวีปทั้ง ๔ เป็นใหญ่แห่งชนชาวชมพูทวีป ๒๘ ชาติ
อิมํ <565> ปจฺฉิมกํ มยฺหํ จริโม วตฺตเต ภโว
ปตฺโตมฺหิ อจลํ ฐานํ หิตฺวา ชยปราชยํ.
จตุตฺตึเส สหสฺสมฺหิ มหาเตโชสิ ขตฺติโย
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
ในกัปที่ ๓๔,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีเดชมาก สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โอปวุโยฺห เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
โอปวุยฺหตฺเถรสฺส อปทานํ ปญฺจมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระโอปวุยหเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
โอปวุยหเถราปทานที่ ๕ จบ
จบ ๕. โอปวุยหเถราปทาน (๕๕)