พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · วิเภทกิวรรค
๔. ภัลลาตกทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในวิเภทกิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน วิเภทกิวรรค ภัลลาตกทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๖๙–๗๑
เราเห็นผลมะตูมมีกลิ่นหอมแล้ว ระลึก
ถึงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เราทั้งยินดีทั้งสลด
ใจ เอาผลมะตูมใส่หาบจนเต็ม
ได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าพระนามว่า
กกุสันธะ แล้วถวายผลมะตูมสุกแด่พระองค์ผู้เป็น
เนื้อนาบุญ เป็นนักปราชญ์ ด้วยใจอันผ่องใส
ในกัปนี้เอง เราได้ถวายผลมะตูมกดใดใน
กาลนั้น ด้วยการถวายผลมะตูมนั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายมะตูม
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระเวลุวผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบเวลุวผลิยเถราปทาน
ภัลลาตกทายกเถราปทานที่ ๔ (๔๔๔)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลรกฟ้า
[๓๔] เราตกแต่งเครื่องลาดที่ทำด้วยหญ้า
แล้ว ได้ทูลอาราธนาพระสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวี
วรรณเหมือนทองคำ มีพระลักษณะอันประเสริฐ
๓๒ ประการ ผู้ประหนึ่งว่าพระยารังที่กำลังมีดอก
บาน เป็นพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด กำลังเสด็จ
ไปทางท้ายป่าใหญ่ว่า ขอพระพุทธเจ้าทรงโปรด
อนุเคราะห์ข้าพระองค์เถิด ข้าพระองค์ปรารถนา
จะถวายภิกษา
พระพุทธเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้อนุ-
เคราะห์ ประกอบด้วยพระกรุณา มีพระยศใหญ่
ได้ทรงทราบความดำริของเรา จงเสด็จแวะที่
อาศรมของเรา
ครั้นแล้ว พระองค์ได้ประทับบนเครื่อง
ลาดที่ทำด้วยหญ้า เราได้หยิบเอาผลรกฟ้ามาถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด
เมื่อเรามองดูอยู่ พระพิชิตมารจึงเสวย
ในเวลานั้น เรายังจิตให้เลื่อมใสในทานนั้นแล้ว
ได้ถวายบังคมพระพิชิตมารในกาลนั้น
ในกัปที่ ๑๘๐๐ เราได้ถวายผลไม้ใดใน
กาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติ
เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระภัลลาตกทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบภัลลาตกทายกเถราปทาน
อุมมาปุปผิยเถราปทานที่ ๕ (๔๔๕)
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกผักตบ
[๓๕] ครั้น เมื่อต้นไทรอันเป็นไม้โพธิ-
พฤกษ์ งอกงามสีเขียวขจี เราได้เอาดอกผักตบ
มาบูชาไม้โพธิพฤกษ์
ในกัปนี้เอง เราได้บูชาโพธิพฤกษ์ใด
ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผล
แห่งการบูชาไม้โพธิพฤกษ์
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอุมมาปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอุมมาปุปผิยเถราปทาน
อัมพาฏกิยเถราปทานที่ ๖ (๔๔๖)
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกมะกอก
[๓๖] พระมุนีพระนามว่าเวสสภูผู้อภิ-
ชาติ เสด็จเข้าไปสู่ป่ารังซึ่งมีดอกบานสะพรั่ง
ประทับอยู่ที่ซอกเขา เหมือนไกรสรสีหราชฉะนั้น
เรามีจิตผ่องใสโสมนัส เลื่อมใสได้เอา
ดอกมะกอกบูชาพระมหาวีรเจ้า ผู้เป็นบุญเขตด้วยมือทั้งสองของตน
จบ ๔. ภัลลาตกทายกเถราปทาน