พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · มหาปริวารวรรค
๔. เอกาสนิยเถราปทาน (๑๑๔) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในมหาปริวารวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน มหาปริวารวรรค เอกาสนิยเถราปทาน (๑๑๔) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๕๖–๒๕๘
[๒๘] เราได้นับถือพระองค์ผู้จอมมนุษย์ ผู้คงที่ว่าเป็นสรณะก่อนใคร ๆ เราไม่ได้เข้าถึงทุคติเลยตลอดแสนกัป[๒๙] ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ พระองค์ มีพระนามว่ามหาจุนทภิ และพระนามว่ารเถสภะ[๓๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสรณคมนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ สรณคมนิยเถราปทานที่ ๓
๔. เอกาสนิยเถราปทาน
บุพประวัติของพระเอกาสนิยเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการประโคมต้นโพธิ์
(ท่านพระเอกาสนิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๑๖} [๓๑] ในกาลนั้น เราเป็นท้าวเทวราชนามว่าวรุณ พร้อมด้วยยาน พลทหาร และพาหนะเข้าไปบำรุงพระสัมพุทธเจ้า[๓๒] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าอัตถทัสสีผู้สูงสุดกว่าสัตว์เสด็จนิพพานแล้ว เราได้นำดนตรีทุกอย่างไปประโคมต้นโพธิ์อันอุดม
[๓๓] เราประกอบการประโคม การฟ้อนรำ และกังสดาลทุกอย่าง เข้าไปบำรุงต้นโพธิ์อันอุดม ดุจบำรุงพระสัมพุทธเจ้าเฉพาะ พระพักตร์[๓๔] เราครั้นบำรุงพระโพธิพฤกษ์อันเป็นต้นไม้ที่งอกขึ้นบนพื้นดินนั้น แล้วนั่งขัดสมาธิ ได้ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้นเอง[๓๔] เราปรารภกรรมของตน เลื่อมใสในพระโพธิพฤกษ์อันอุดม ด้วย จิตอันเลื่อมใสนั้นเราจึงเข้าถึงสวรรค์ชั้นนิมมานรดี[๓๖] ดนตรี ๖๐,๐๐๐ แวดล้อมเราผู้เป็นไปในภพน้อยภพใหญ่ ทั้งใน หมู่มนุษย์และเทวดาทุกเมื่อ
[๓๗] ไฟ ๓ กองของเราดับแล้ว ภพทั้งปวงอันเราถอนได้แล้ว เรา ดำรงร่างกายเป็นชาติสุดท้าย อยู่ในศาสนาของพระสัมมา สัมพุทธเจ้า[๓๘] ในกัปที่ ๕๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ พระองค์ มีพระนามโดยพระนามาภิไธยว่าสุพาหุ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ[๓๙] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระเอกาสนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล
จบ เอกาสนิยเถราปทานที่ ๔
๕. สุวัณณปุปผิยเถราปทาน
บุพประวัติของพระสุวัณณปุปผิยเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการโปรยดอกไม้ทอง ๔ ดอก
(ท่านพระสุวัณณปุปผิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๑๗} [๔๐] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าวิปัสสี พระโลกเชษฐ์ผู้องอาจ ในหมู่นรชน ประทับนั่งแสดงอมตบทแก่หมู่ชนแล้ว[๔๑] เราฟังธรรมของพระองค์ผู้เป็นจอมมนุษย์ ผู้คงที่ ได้โปรยดอกไม้ทอง ๔ ดอกบูชาแด่พระพุทธเจ้า[๔๒] ดอกไม้ทองนั้นกลายเป็นหลังคาทองคำบังร่มตลอดทั่วบริษัท ในกาลนั้น รัศมีของพระพุทธเจ้าและรัศมีของทองคำรวมเป็น แสงสว่างอันไพบูลย์[๔๓] เรามีจิตเบิกบาน ดีใจ เกิดโสมนัส ประคองอัญชลี เกิดปีติ เป็นผู้นำความสุขในปัจจุบันมาให้แก่ชนเหล่านั้น[๔๔] เราทูลวิงวอนและถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้าผู้มีวัตรอันงาม ทำความปราโมทย์ให้เกิดขึ้นแล้ว กลับเข้าสู่ที่อยู่ของตน[๔๕] เรากลับเข้าที่อยู่แล้วยังระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดอยู่ ด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น เราจึงเข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต[๔๖] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราบูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๔๗] ในกัปที่ ๔๓ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ พระองค์ มีพระนามว่าเนมิสัมมตะ มีกำลังมาก
จบ ๔. เอกาสนิยเถราปทาน (๑๑๔)