พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ภิกขทายิวรรค
๓. อุปลหัตถิยเถราปทาน (๑๐๓) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในภิกขทายิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๓. อุปฺปลหตฺถิยตฺเถราปทาน
๓. อุปปลหัตถิยเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระอุปปลหัตถิยเถระ
(พระอุปปลหัตถิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ภิกขทายิวรรค อุปลหัตถิยเถราปทาน (๑๐๓) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๙๔–๑๙๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๕๑–๒๕๒
ติวรายํ นิวาสีหํ อโหสึ มาลิโก ตทา
อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ สิทฺธตฺถํ โลกปูชิตํ. <685>
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นช่างดอกไม้อาศัยอยู่ในติวรานคร ได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ปราศจากธุลีคือกิเลส ที่ชาวโลกบูชาแล้ว
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน ปุปฺผหตฺถํ มทาสหํ
ยตฺถ ยตฺถุปปชฺชามิ ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา.
จึงมีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ได้ถวายดอกไม้(ดอกอุบล)กำหนึ่ง เพราะอำนาจแห่งกรรมนั้น ข้าพเจ้าอุบัติในภพใด ๆ
อนุโภมิ ผลํ อิฏฺฐํ ปุพฺเพ สุกตมตฺตโน
ปริกฺขิตฺโต สุมลฺเลหิ ปุปฺผทานสฺสิทํ ผลํ.
ในภพนั้น ๆ ข้าพเจ้าเสวยผลที่น่าปรารถนา ที่ตนทำไว้ดีแล้วในปางก่อน แวดล้อมด้วยดอกไม้อย่างดี นี้เป็นผลแห่งการถวายดอกไม้
จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ <686> ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า
จตุนวุเต อุปาทาย ฐเปตฺวา วตฺตมานกํ
ปญฺจ ราชสตา ตตฺถ นชฺชุปสมสนามกา <687>
เว้นกัปปัจจุบัน นับถอยหลังไป ๙๔ กัป ในครั้งนั้น ได้เป็นพระราชา ๕๐๐ ชาติ มีพระนามว่านัชชุปมะ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปฺปลหตฺถิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อุปฺปลหตฺถิยตฺเถรสฺสาปทานํ ตติยํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอุปปลหัตถิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
อุปปลหัตถิยเถราปทานที่ ๓ จบ
จบ ๓. อุปลหัตถิยเถราปทาน (๑๐๓)