พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · พันธุชีวกวรรค
๑. พันธุชีวกเถราปทาน (๑๕๑) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในพันธุชีวกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑๖. พนฺธุชีวกวคฺค
๑. พนฺธุชีวกตฺเถราปทาน
บัณฑิตประกาศคาถาไว้ ๕๒ คาถา
๑๖. พันธุชีวกวรรค
หมวดว่าด้วยพระพันธุชีวกะเป็นต้น
๑. พันธุชีวกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระพันธุชีวกเถระ
(พระพันธุชีวกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน พันธุชีวกวรรค พันธุชีวกเถราปทาน (๑๕๑) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๓๘–๒๓๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๑๖–๓๑๘
จนฺทํว วิมลํ สุทฺธํ วิปฺปสนฺนมนาวิลํ
นนฺทีภวปริกฺขีณํ ติณฺณํ โลเก วิสตฺติกํ.
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ปราศจากมลทิน บริสุทธิ์ ผ่องใส ไม่ขุ่นมัวดังดวงจันทร์ สิ้นความเพลิดเพลินในภพแล้ว ทรงข้ามตัณหาที่ซ่านไปในโลกได้แล้ว
นิพฺพาปยนฺตํ ชนตํ ติณฺณํ ตารยตํ มุนี <820>
วนสฺสมึ ฌายมานนฺตํ <821> เอกคฺคํ สุสมาหิตํ.
ทรงช่วยหมู่ชนให้สงบเย็น ทรงข้ามเองแล้ว พาหมู่ชนให้ข้าม ทรงเป็นพระมุนี เข้าฌานอยู่ในป่า เป็นผู้ มีจิตมีอารมณ์เดียว มีพระหฤทัยตั้งมั่นด้วยดี
พนฺธุชีวกปุปฺผานิ ลคฺคิตฺวา สุตฺตเก อหํ <822>
พุทฺธสฺส อภิโรเปสึ <823> สิขิโน โลกพนฺธุโน.
ข้าพเจ้าใช้ด้ายร้อยดอกชบาแล้วบูชา พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี พระองค์นั้น ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก
เอกฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า
อิโต สตฺตมเก กปฺเป มนุชินฺโท มหายโส
สมนฺตจกฺขุ นามาสึ <824> จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
ในกัปที่ ๗ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าสมันตจักษุ เป็นจอมมนุษย์ มียศใหญ่ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พนฺธุชีวโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
พนฺธุชีวกตฺเถรสฺส อปทานํ ปฐมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระพันธุชีวกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
พันธุชีวกเถราปทานที่ ๑ จบ
จบ ๑. พันธุชีวกเถราปทาน (๑๕๑)