พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ปรรณทายกวรรค
๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๖) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในปรรณทายกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๖. อุปฏฺฐายิกตฺเถราปทาน
๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระอุปัฏฐายิกเถระ
(พระอุปัฏฐายิกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ปรรณทายกวรรค อุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๖) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๓๐–๓๓๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๔๔๖–๔๔๗
รถิยํ ปฏิปชฺชนฺตํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ
ทิปทินฺทํ มหานาคํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ.
พระพุทธเจ้าผู้มหานาค ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน กำลังเสด็จดำเนินอยู่ที่ถนน
ปกฺโกสาปิยตสฺสาหํ สพฺพโลกหิเตสิโน
อุปฏฺฐาโก มยา ทินฺโน สิทฺธตฺถสฺส มเหสิโน.
ข้าพเจ้าได้มอบให้ทูลนิมนต์แล้ว จึงได้ถวายคนอุปัฏฐากแด่พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์โลกทั้งปวง ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่
ปฏิคฺคเหตฺวาน <1072> สมฺพุทฺโธ นิยฺยาเตสิ มหามุนิ <1073>
อุฏฺฐาย อาสนา ตมฺหา ปกฺกามิ ปาจินามุโข.
พระมหามุนีสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรับแล้วทรงส่งมอบคืน ได้เสด็จลุกจากอาสนะนั้นแล้ว บ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศตะวันออก
จตุนวุเต อิโต กปฺเป อุปฏฺฐากมทํ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุปฏฺฐานสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายคนอุปัฏฐากไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายคนอุปัฏฐาก
สตฺตปญฺญาสิโต กปฺเป พลเสนสนามโก
สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.
ในกัปที่ ๕๗ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่าพลเสน สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปฏฺฐายิโก <1074> เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
อุปฏฺฐายิกตฺเถรสฺส อปทานํ ฉฏฺฐํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอุปัฏฐายิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
อุปัฏฐายิกเถราปทานที่ ๖ จบ
จบ ๖. อุปัฏฐายิกเถราปทาน (๒๘๖)