พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ปทุมเกสริยวรรค
๗. อารามทายกเถราปทาน (๓๐๗) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปทุมเกสริยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ปทุมเกสริยวรรค อารามทายกเถราปทาน (๓๐๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๑ หน้า ๗๕๗–๗๕๙
ทราบว่า ท่านพระสัมปสาทิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบสัมปสาทิกเถราปทาน
อารามทายกเถราปทานที่ ๗ (๓๐๗)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายอาราม
[๓๐๙] เราได้ปลูกสร้างอาราม ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า
พระนามว่า สิทธัตถะ ใกล้หมู่ไม้มีเงาร่มเย็น มีฝูงนกเข้าอยู่อาศัย เราได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลี สมควรรับเครื่องบูชา.
เราจึงน้อมถวายอารามกะพระองค์ ผู้เป็นเชษฐบุรุษของ
โลก ประเสริฐกว่านระ เรามีจิตโสมนัสยินดี ได้ถวายผลไม้และดอกไม้.
และลำดับนั้น เราเกิดความเลื่อมใส น้อมถวายทานนั้น
เราได้ถวายทานแด่พระพุทธเจ้า ด้วยใจอันผ่องใส ผลย่อมบังเกิดแก่เราในภพที่เกิด.
ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายอารามใด ในกาลนั้น
ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายอาราม.
ในกัปที่ ๓๗ แต่กัปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ครั้ง
ทรงพระนามว่า มุทุสีตละ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการมีพละมาก.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอารามทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอารามทายกเถราปทาน
๓๐๖. อรรถกถาสัมปสาทิกเถราปทานที่ ๖ เป็นต้น
อปทานที่ ๖ ที่ ๗ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.
จบอรรถกถาอปทานที่ ๖ และที่ ๗
อนุเลปทายกเถราปทานที่ ๘ (๓๐๘)
ว่าด้วยผลแห่งการฉาบสี
[๓๑๐] เราได้เห็นพระสาวกของพระพุทธเจ้า พระนามว่า อัตถ-
ทัสสี ผู้เป็นมุนี เราได้เข้าไปหาท่านซึ่งกำลังทำนวกรรมอยู่ที่สีมา และเมื่อนวกรรมสำเร็จแล้ว เราได้ให้การไล้ทา(เราได้ให้สีสำหรับทา) เรามีจิตเลื่อมใสใสมนัสในพระผู้เป็นบุญเขตอันยอดเยี่ยม.
ในกัปที่ ๑,๘๐๐ แต่กัปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้น
ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการฉาบทาสี.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอนุเลปทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอนุเลปทายกเถราปทาน
๓๐๘. อรรถกถาอนุเลปทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า นิฏฺฐิเต นวกมฺเม จ ความว่า เมื่อนวกรรมที่สีมาดำเนินไปเสร็จสิ้นลงแล้ว. อนุเลปมทาสหํ ความว่า เราได้ให้การไล้ทาด้วยปูนขาวในภายหลัง, คือใช้ปูนขาวฉาบทาทับ.
จบอรรถกถาอนุเลปทายกเถราปทาน
จบ ๗. อารามทายกเถราปทาน (๓๐๗)