๘. อุตตเรยยทายกเถราปทาน (๓๓๘) เล่ม ๓๒

นคเร หํสวติยา อโหสึ พฺราหฺมโณ ตทา

อชฺฌายิโก <1187> มนฺตธโร ติณฺณํ เวทาน ปารคู.

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นพราหมณ์ผู้คงแก่เรียน ทรงจำมนตร์ จบไตรเพท อยู่ในกรุงหงสวดี

ปุรกฺขโต สสิสฺเสหิ ชาติโม <1188> จ สุสิกฺขิโต

โตยาภิเสจนตฺถาย นครา นิกฺขมึ ตทา.

เวลานั้น ข้าพเจ้ามีพวกศิษย์ของตนแวดล้อม เป็นคนมีตระกูล ศึกษาดี ออกไปจากกรุงเพื่อต้องการจะรดน้ำ

ปทุมุตฺตโร โลกวิทู <1189> สพฺพธมฺมาน ปารคู

ขีณาสวสหสฺเสหิ นครํ ปาวิสี ชิโน.

พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ทรงถึงความสำเร็จแห่งธรรมทั้งปวง เสด็จเข้ามายังกรุงพร้อมกับพระขีณาสพหลายพันองค์

สุจารุรูปํ ทิสฺวาน อาเนญฺชํ การิตํ วิย

ปริวุตํ อรหนฺเตหิ ทิสฺวา จิตฺตํ ปสาทยึ.

ข้าพเจ้าเห็นพระองค์มีพระรูปงามยิ่งนัก ไม่หวั่นไหวเหมือนรูปที่เขาหล่อไว้มีพระอรหันต์ทั้งหลายแวดล้อม ครั้นแล้วได้ทำจิตให้เลื่อมใส

สิรสิ <1190> อญฺชลึ กตฺวา นมสฺสิตฺวาน สุพฺพตํ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน อุตฺตริยมทาสหํ.

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ประนมมือไว้เหนือเศียรเกล้า นมัสการพระองค์ผู้มีวัตรงามแล้ว ได้ถวายผ้าห่ม

อุโภหตฺเถหิ ปคฺคยฺห สาฏกํ อุกฺขิปึ อหํ

ยาวตา พุทฺธปริสา ตาว ฉาเทสิ สาฏกํ. <1191>

ข้าพเจ้าประคองผ้าสาฎกด้วยมือทั้ง ๒ แล้วยกขึ้น ผ้าสาฎกปกปิด(บังแดดฝน)ตลอดทั่วพุทธบริษัท

ปิณฺฑจารํ จรนฺตสฺส มหาภิกฺขุคณาทิโน

ฉาทํ <1192> กโรนฺโต อฏฺฐาสิ หาสยนฺโต มมํ ตทา.

เมื่อหมู่ภิกษุเป็นต้นจำนวนมาก เที่ยวจาริกไปบิณฑบาตในเวลานั้น ผ้าสาฎกได้กั้นเป็นหลังคา ยังข้าพเจ้าให้ร่าเริง

ฆรโต นิกฺขมนฺตสฺส สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล

วีถิยํว ฐิตโก สตฺถา <1193> อกาสิ <1194> อนุโมทนํ.

เมื่อหมู่ภิกษุเป็นต้นจะออกจากเรือน พระศาสดาผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ ประทับยืนอยู่ที่ถนนได้ทรงทำอนุโมทนาว่า

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน โย เม ปาทาสิ <1195> สาฏกํ

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต.

เราจักพยากรณ์ผู้ที่มีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี ได้ถวายผ้าสาฎกแก่เรา ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

ตึสกปฺปสหสฺสานิ เทวโลเก รมิสฺสติ

ปญฺญาสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ.

ผู้นั้นจักรื่นรมย์ในเทวโลก ๓๐,๐๐๐ กัป จักเป็นจอมเทพครองเทวราชสมบัติในเทวโลก ๕๐ ชาติ

เทวโลเก วสนฺตสฺส ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน

สมนฺตา โยชนสตํ ทุสฺสจฺฉนฺนํ ภวิสฺสติ.

เมื่อเขาผู้พรั่งพร้อมด้วยบุญกรรมอยู่ในเทวโลก จักมีผ้าเป็นหลังคาบังแดดฝนตลอด ๑๐๐ โยชน์โดยรอบ

ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ ราชา จ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ. <1196>

และจักเกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๖ ชาติ จักเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

ภเว สํสรมานสฺส ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน

มนสา ปตฺถิตํ สพฺพํ นิพฺพตฺติสฺสติ ตาวเท.

เมื่อเขาผู้พรั่งพร้อมด้วยบุญกรรม เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ สิ่งที่เขาปรารถนาด้วยใจทุกอย่างจักบังเกิดขึ้นทันที

โกเสยฺยกมฺพลานิ จ <1197> โขมกปฺปาสิกานิ จ

มหคฺฆานิ จ ทุสฺสานิ ปฏิลจฺฉติยํ นโร.

คนผู้นี้จักได้ผ้าไหม ผ้าขนสัตว์ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้าย และผ้าทั้งหลาย ซึ่งมีค่ามาก

มนสา ปตฺถิตํ สพฺพํ ปฏิลจฺฉติยํ นโร

เอกทุสฺสสฺส วิปากํ อนุโภสฺสติ สพฺพทา.

คนผู้นี้จักได้สิ่งที่ตนปรารถนาด้วยใจทุกอย่าง จักเสวยวิบากแห่งผ้าผืนเดียว ในกาลทุกเมื่อ

โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

โคตมสฺส ภควโต ธมฺมํ สจฺฉิกริสฺสติ.

ภายหลังเขาอันกุศลมูลตักเตือนแล้วจักออกบวช จักกระทำให้แจ้งซึ่งธรรมของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าโคดม

อโห เม สุกตํ กมฺมํ สมฺพุทฺธุสฺส <1198> มเหสิโน

เอกาหํ สาฏกํ ทตฺวา ปตฺโตมฺหิ อมตํ ปทํ.

น่าปลื้มใจ ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ดีแล้ว แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ จึงได้บรรลุอมตบทเพราะถวายผ้าสาฎกผืนเดียว

มณฺฑเป รุกฺขมูเล วา วสโต สุญฺญเก ฆเร

ธาเรติ ทุสฺสฉทนํ สมนฺตา พฺยามโต มม.

ผ้าเป็นหลังคาบังแดดฝนให้แก่ข้าพเจ้าผู้อยู่ในมณฑป ที่โคนไม้หรือในเรือนว่าง โดยรอบ ข้างละ ๑ วา

อวิญฺญตฺตํ นิวาเสมิ จีวรํ ปจฺจยญฺจหํ

ลาภิมฺหิ อนฺนปานสฺส <1199> อุตฺตเรยฺยสฺสิทํ ผลํ.

ข้าพเจ้านุ่งห่มจีวรและใช้สอยปัจจัย ซึ่งไม่ได้ทำวิญญัติ(ไม่ได้ออกปากขอมา)ได้ข้าวและน้ำ นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้าห่มผืนเดียว

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ วตฺถทานสฺสิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุตฺตเรยฺยทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อุตฺตเรยฺยทายกตฺเถรสฺส อปทานํ อฏฺฐมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอุตตเรยยทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ ฉะนี้

อุตตเรยยทายกเถราปทานที่ ๘ จบ