๕. ผุสสิตกัมมิยเถราปทาน (๓๓๕) เล่ม ๓๒

๕. ผุสสิตกัมมิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระผุสสิตกัมมิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการประพรมนํ้าเจือดอกโกสุม

(ท่านพระผุสสิตกัมมิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๓๗} [๓๘] ในกาลนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี พระโลกเชษฐ์ ผู้องอาจในหมู่นรชนประทับนั่งอยู่ ณ สังฆารามพร้อมด้วยพระขีณาสพทั้งหลาย[๓๙] พระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสีผู้นายกของโลกนั้น พระองค์ เสด็จออกจากประตูอารามพร้อมด้วยพระขีณาสพ ๘๐๐,๐๐๐[๔๐] เรานุ่งหนังสัตว์และครองผ้าเปลือกไม้ ถือนํ้าเจือดอกโกสุม เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้า

[๔๑] ทำจิตของตนให้เลื่อมใส เกิดโสมนัส ประนมกรอัญชลีถือนํ้า เจือดอกโกสุมไปประพรมพระพุทธเจ้า[๔๒] ด้วยกรรมนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้สูงสุด ทรงสรรเสริญกรรมของเราแล้วได้เสด็จไปตามพระประสงค์[๔๓] เราได้บูชาพระชินเจ้าด้วยนํ้าอันกำหนดว่า ๕,๐๐๐ หยด เราได้ เสวยเทวรัชสมบัติเพราะนํ้า ๒,๕๐๐ หยด[๔๔] ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิเพราะนํ้า ๒,๕๐๐ หยด เราได้บรรลุ อรหัตด้วยกรรมที่เหลือ

[๔๕] เมื่อเราเป็นท้าวเทวราช เราก็ได้เป็นอธิบดีของมนุษย์ด้วย คำว่า หยดนํ้า นั้นแลเป็นชื่อของเรา เรามีชื่อว่าผุสสิตะ (แปลว่า หยดนํ้า)[๔๖] เมื่อเราเป็นเทวดาหรือแม้เป็นมนุษย์ เมล็ดฝนย่อมตกโดยรอบ ข้างละวา

[๔๗] เราถอนภพทั้งหลายขึ้นได้แล้ว เผากิเลสทั้งหลายเสียแล้ว เป็น ผู้มีอาสวะทั้งปวงสิ้นแล้ว นี้เป็นผลแห่งหยดนํ้าฝน[๔๘] นํ้าฝนของเรามีกลิ่นหอมฟุ้งไปเหมือนกลิ่นจันทน์ กลิ่นหอมที่ ซ่านออกจากสรีระของเราฟุ้งไป ๒๕๐ ชั่วธนู[๔๙] ชนทั้งหลายสูดกลิ่นหอมอบอวลอันประกอบด้วยบุญกรรมแล้ว ย่อมรู้ทันทีว่าพระเจ้าผุสสิตะเสด็จมา ณ ที่นี้[๕๐] กิ่งไม้ ใบไม้ ท่อนไม้ และแม้หญ้าทุกชนิด ก็รู้ความดำริของเรา จึงพร้อมเป็นของหอมทันที

[๕๑] ในกัปที่หนึ่งแสนแต่ภัทรกัปนี้ เราได้บูชาด้วยไม้จันทน์ ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยหยดนํ้า[๕๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระผุสสิตกัมมิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ผุสสิตกัมมิยเถราปทานที่ ๕

๖. ปภังกรเถราปทาน

บุพประวัติของพระปภังกรเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการชำระพระสถูป

(ท่านพระปภังกรเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๓๘} [๕๓] พระเจดีย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ พระ โลกเชษฐ์ผู้คงที่ มีอยู่ในป่าทึบที่เกลื่อนกลาดด้วยสัตว์ร้าย[๕๔] ใคร ๆ ไม่อาจจะไปเพื่อกราบไหว้พระเจดีย์ พระเจดีย์ถูกหญ้า ต้นไม้ และเถาวัลย์ปกคลุมจึงหักพังลง[๕๕] ในกาลนั้น เราเป็นคนทำงานในป่า ตามอาชีพของบิดาและปู่ เราได้เห็นพระสถูปหักพัง มีหญ้าและเถาวัลย์ปกคลุมในป่าใหญ่[๕๖] ครั้นเห็นพระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าแล้ว จึงตั้งจิตเคารพไว้ว่า “พระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดนี้หักพังอยู่ในป่า”[๕๗] พระสถูปไม่มีอะไรบังแดดฝน ไม่สมควรแก่คนที่รู้คุณและมิใช่คุณ เราได้แผ้วถางพระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าแล้ว จึงจะประกอบการงานอื่น[๕๘] ครั้นเราแผ้วถางหญ้าต้นไม้และเถาวัลย์ที่พระเจดีย์ ไหว้นบครบ ๘ ครั้งแล้วกลับไปยังที่อยู่ของตน[๕๙] ด้วยกรรมที่เราทำดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตจำนงไว้ เราละกายมนุษย์แล้ว ได้ไปสู่ชั้นดาวดึงส์[๖๐] วิมานทองอันบุญกรรมทำไว้ในชั้นดาวดึงส์นั้น สวยงามเลื่อม ประภัสสร สูง ๖๐ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์