๕. ผุสสิตกัมมิยเถราปทาน (๓๓๕) เล่ม ๓๒

วิปสฺสี นาม <1162> สมฺพุทฺโธ โลกเชฏฺโฐ นราสโภ

ขีณาสเวหิ สหิโต สํฆาราเม วสี ตทา.

ครั้งนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน พร้อมด้วยพระขีณาสพทั้งหลาย ประทับอยู่ ณ สังฆาราม

อารามทฺวารา นิกฺขมฺม วิปสฺสี <1163> โลกนายโก

<1164> สห สตสหสฺเสหิ อฏฺฐ ๓ ขีณาสเวหิ โส.

พระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสีนั้น ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก เสด็จออกจากประตูอาราม ได้ประทับยืน พร้อมด้วยพระขีณาสพ ๑๐๐,๐๐๐ องค์

อชิเนน นิวตฺโถหํ วากจีรธโรปิ จ

กุสุมฺโภทกมาทาย <1165> สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมึ.

ข้าพเจ้านุ่งหนังสัตว์และห่มผ้าเปลือกไม้ ถือน้ำเจือดอกโกสุม เข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา เวทชาโต กตญฺชลี

กุสุโมทกมาทาย๔ พุทฺธมพฺภุกฺกิรึ อหํ.

ทำจิตของตนให้เลื่อมใส เกิดโสมนัส ประคองอัญชลี ถือน้ำเจือดอกโกสุมไปประพรมพระพุทธเจ้า

เตน กมฺเมน สมฺพุทฺโธ ชลชุตฺตมนามโก <1166>

มม กมฺมํ ปกิตฺเตตฺวา อคมา เยน ปตฺถิตํ.

ด้วยกรรมนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงสรรเสริญกรรมของข้าพเจ้าแล้ว ได้เสด็จไปตามพระประสงค์

ผุสิตา ปญฺจสหสฺสา เยหิ ปูเชสหํ ชินํ

อฑฺฒเตยฺยสหสฺเสหิ เทวรชฺชมการยึ.

ข้าพเจ้าได้บูชาพระชินเจ้าด้วยน้ำซึ่งกำหนดได้ ๕,๐๐๐ หยด ได้ครองเทวสมบัติเพราะน้ำ ๒,๕๐๐ หยด

อฑฺฒเตยฺยสหสฺเสหิ จกฺกวตฺตี อโหสหํ

อวเสเสน กมฺเมน อรหตฺตํ อปาปุณี.

ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิเพราะน้ำ ๒,๕๐๐ หยด ได้บรรลุอรหัตตผลด้วยกรรมที่เหลือ

เทวราชา ยทาโหสิ <1167> มนุชาธิปตี ตทา <1168>

ตํเยว นามเธยฺยํ เม ผุสิโต นามโหสหํ. <1169>

ในกาลที่ข้าพเจ้าเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ก็มีนามว่าผุสิตะ ในกาลที่ข้าพเจ้าเป็นท้าวเทวราช คำว่า ผุสิตะ นั้นแล เป็นชื่อของข้าพเจ้า

เทวภูตสฺส สนฺตสฺส อถาปิ มานุสสฺส วา

สมนฺตา พฺยามโต มยฺหํ ผุสิตํปิ <1170> ปวสฺสติ.

เมื่อข้าพเจ้าเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม หยดน้ำย่อมตกโดยรอบข้าพเจ้าข้างละหนึ่งวา

ภวา อุคฺฆาฏิตา มยฺหํ กิเลสา ฌาปิตา มม

สพฺพาสวปริกฺขีโณ ผุสิตสฺส อิทํ ผลํ.

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว ข้าพเจ้าเป็นผู้สิ้นอาสวะทั้งปวงแล้ว นี้เป็นผลแห่งหยดน้ำ

จนฺทนสฺเสว เม กาโย <1171> ตถา คนฺโธ ปวายติ

สรีรโต มม คนฺโธ อฑฺฒโกเส ปวายติ.

กายของข้าพเจ้ามีกลิ่นหอมฟุ้งไปเหมือนกลิ่นจันทน์ กลิ่นหอมที่ออกจากร่างกายของข้าพเจ้า ฟุ้งไป ๒๕๐ ชั่วธนู

ทิพฺพคนฺธํ สมฺปวนฺตํ ปุญฺญกมฺมสมงฺคินํ

คนฺธํ ฆตฺวาน ชานนฺติ ผุสิโต อาคโต อิธ.

ชนทั้งหลายสูดกลิ่นหอมอบอวล ที่ประกอบด้วยบุญกรรมแล้ว ย่อมรู้ได้ทันทีว่า พระเจ้าผุสิตะ เสด็จมา ณ ที่นี้

สาขาปลาสกฏฺฐานิ ติณานิปิ จ สพฺพโส

มม สงฺกปฺปมญฺญาย คนฺโธ สมฺปชฺชเต ขเณ.

กิ่งไม้ ใบไม้ ท่อนไม้ และแม้กระทั่งหญ้า ทุกชนิด (ดังจะ) รู้ความดำริของข้าพเจ้า ย่อมสำเร็จเป็นกลิ่นหอมทันที

สตสหสฺเส อิโต ®กปฺเป จนฺทนํ อภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผุสิตสฺส อิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ไม้จันทน์บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยหยดน้ำ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ผุสิตกมฺมิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ผุสิตกมฺมิยตฺเถรสฺส อปทานํ ปญฺจมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระผุสิตกัมมิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ผุสิตกัมมิยเถราปทานที่ ๕ จบ