๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

[๓๗] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ได้ทำเสร็จแล้ว[๓๘] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระตีณิกณิการปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ตีณิกณิการปุปผิยเถราปทานที่ ๑

๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระเอกปัตตทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายบาตร

(ท่านพระเอกปัตตทายกเถระได้กราบทูลบุพประวัติของตนว่า)

{๙๒} [๓๙] ข้าพระองค์เป็นช่างหม้ออยู่ในพระนครหังสวดีได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากกิเลสธุลี ผู้ทรงข้ามโอฆะได้แล้ว ไม่มีอาสวะ[๔๐] ข้าพระองค์ได้ถวายบาตรดินที่ทำดีแล้วแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ครั้นถวายบาตรแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรงผู้คงที่แล้ว[๔๑] เมื่อข้าพระองค์เกิดในภพย่อมได้ถาดทองและจานที่ทำด้วยเงิน ทำด้วยทอง และทำด้วยแก้วมณี

[๔๒] ข้าพระองค์บริโภคในถาด นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม ข้าพระองค์เป็นผู้เลิศกว่าชนทั้งหลายโดยยศ

[๔๓] พืชถึงแม้จะน้อย แต่ถูกหว่านลงในนาดี เมื่อฝนยังท่อธารให้ตกลงมาถูกต้อง(ตามฤดู) ผลย่อมทำชาวนาให้ยินดีได้ แม้ฉันใด

[๔๔] การถวายบาตรนี้ก็ฉันนั้น ข้าพระองค์ได้หว่านลงในพุทธเกษตร เมื่อท่อธารคือปีติตกลงอยู่ ผลจักทำข้าพระองค์ให้ดี

[๔๕] เขตคือสงฆ์ก็ดี คณะก็ดี เท่าที่มีอยู่ที่จะให้ความสุขแก่สรรพสัตว์ได้เสมอด้วยพุทธเกษตร ไม่มีเลย

[๔๖] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้าพระองค์ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นอุดมบุรุษ ข้าพระองค์ขอนอบน้อมแต่พระองค์ ข้าพระองค์บรรลุบทอันไม่หวั่นไหวก็เพราะได้ถวายบาตรใบหนึ่ง[๔๗] ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ข้าพระองค์ได้ถวายบาตรไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายบาตรนั้น ข้าพระองค์ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบาตร

[๔๘-๕๐] ข้าพระองค์เผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพระองค์ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระเอกปัตตทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ เอกปัตตทายกเถราปทานที่ ๒

๓. กาสุมาริกผลทายกถราปทาน

บุพประวัติของพระกาสุมาริกผลทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกมะรื่น

(ท่านพระกาสุมาริกผลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๙๓} [๕๑] เราได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลี พระโลกเชษฐ์ผู้ประเสริฐกว่านรชน โชติช่วงเหมือนต้นกรรณิการ์ ประทับนั่งอยู่ที่ซอกภูเขา[๕๒] เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสประนมมือเหนือศีรษะ นำผล มะรื่นมาถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด

[๕๓] ในกัปที่ ๓๑ แด่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๕๔-๕๖] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระกาสุมาริกผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ กาสุมาริกผลทายกเถราปทานที่ ๓