๕. อนุสาสิกชาดก เล่ม ๒๗

๓. สิคาลชาดก (๑๑๓)

ว่าด้วยพราหมณ์เชื่อสุนัข

(รุกขเทวดาโพธิสัตว์ยืนกล่าวที่ค่าคบไม้ว่า)

{๑๑๓} [๑๑๓] ดูก่อนพราหมณ์ ท่านเชื่อสุนัขจิ้งจอกที่ดื่มสุราหรือ พวกคน มีศิลปะจะหาสัก ๑๐๐ เบี้ยก็ยังไม่มี ตั้ง ๒๐๐ กหาปณะ สุนัขจิ้งจอกจะหาได้จากที่ไหน

๔. มิตจินติชาดก (๑๑๔)

ว่าด้วยปลามิตจินตีช่วยปลาด้วยกันให้พ้นข่าย

(พระบรมศาสดาทรงประมวลเรื่องแล้วตรัสว่า)

{๑๑๔} [๑๑๔] ปลา ๒ ตัว คือ ปลาพหุจินตีและปลาอัปปจินตี ติดอยู่ในข่าย ปลามิตจินตีได้ช่วยให้พ้นจากข่าย ปลาทั้ง ๒ ตัวจึงได้มาพร้อม กันกับปลามิตจินตีในแม่นํ้านั้น

๕. อนุสาสิกชาดก (๑๑๕)

ว่าด้วยผลของการดีแต่สอนผู้อื่น

(หัวหน้านกโพธิสัตว์กล่าวตำหนินางนกป่าว่า)

{๑๑๕} [๑๑๕] นางนกสาลิกาที่สั่งสอนนกตัวอื่นอยู่ แต่ตัวเองกลับละโมบจัด นางนกสาลิกาตัวนั้นถูกล้อรถบดขยี้ปีกหักนอนอยู่

๖. ทุพพจชาดก (๑๑๖)

ว่าด้วยโทษของการทำเกินกำลังไป

(นักกายกรรมโพธิสัตว์กล่าวกะอาจารย์ผู้ไม่เชื่อฟังบัณฑิตว่า)

{๑๑๖} [๑๑๖] ท่านอาจารย์ ท่านได้ทำสิ่งที่เกินกำลังไป การทำของท่านนั้น แม้กระผมเองก็ไม่ชอบใจ ท่านโดดพ้นหอกเล่มที่ ๔ ได้ แต่ถูกหอกเล่มที่ ๕ เสียบเข้าจนได้

๗. ติตติรชาดก (๑๑๗)

ว่าด้วยนกกระทาตายเพราะปาก

(ดาบสโพธิสัตว์แสดงสาเหตุที่ทำให้นกกระทาถูกฆ่าว่า)

{๑๑๗} [๑๑๗] คำพูดที่ดังเกินไป คำพูดที่รุนแรงเกินไป คำพูดที่พูดเกินขอบเขตไปย่อมฆ่าบุคคลผู้มีปัญญาทรามเสียดุจเสียงขันฆ่านกกระทาที่ขันดังเกินไปฉะนั้น

๘. วัฏฏกชาดก (๑๑๘)

ว่าด้วยนกกระจาบรอดตายเพราะอุบาย

(นกกระจาบโพธิสัตว์บอกอุบายที่รอดตายมาได้ว่า)

{๑๑๘} [๑๑๘] คนเราเมื่อไม่คิดก็ย่อมไม่ได้รับผลพิเศษ ท่านจงดูผลแห่ง อุบายที่เราคิดเถิด เราพ้นแล้วจากการถูกฆ่าและถูกจองจํามาได้ก็ด้วยอุบายนั้น