กุสลัตติกทัสสเนนปหาตัพพทุกะ เล่ม ๔๔

อกุสลํ ทสฺสเนนปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล ทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

กุสลํ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ กุสลํ นทสฺสเนนปหาตพฺพญฺจ อพฺยากตํ นทสฺสเนนปหาตพฺพญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ นทสฺสเนนปหาตพฺพญฺจ อพฺยากตํ นทสฺสเนนปหาตพฺพญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นตัพยากฤต อาศัยนทัสสเนนปหาอัพยาธรรมที่เป็นกุศลและนทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศลและนทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม กุสลสฺส นทสฺสเนนปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อกุสลสฺส นทสฺสเนนปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต นทสฺสเนนปหาตพฺโพ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นทสฺสเนนปหาตพฺพสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นทัสสเนนปหาตัพพธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อธิปติยา ทส อนนฺตเร สตฺต อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกทสฺสเนนปหาตพฺพทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐

ในอนันตรปัจจัย มี " ๗

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกทัสสเนนปหาตัพพทุกะ จบ