สัญโญชนทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

โนสญฺโญชนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

______________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

ปฏิจฺจวาโร

สญฺโญชนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน อกุสโล จ โนสญฺโญชโน อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย

อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา ตีณิ นอธิปติยา นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ

ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

สญฺโญชโน อกุสโล ธมฺโม สญฺโญชนสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ปัญหาวาร

อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

______________

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

โนสญฺโญชนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

สญฺโญชนทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

สัญโญชนทุกกุสลัตติกะ จบ