จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

จิตฺตสมุฏฺฐานํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสมุฏฺฐานํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตสมุฏฺฐานํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล จ โนจิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ จิตฺตสมุฏฺฐานํ กุสลญฺจ โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ สพฺพตฺถ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๕

ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ ฯเปฯ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ

สหชาตวาราทิ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕

สหชาตวารเป็นต้น พึงให้พิสดาร

ปญฺหาวาโร

จิตฺตสมุฏฺฐาโน กุสโล ธมฺโม จิตฺตสมุฏฺฐานสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ปัญหาวาร

กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต ปญฺจ ฯเปฯ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ปญฺจ อินฺทฺริเย ปญฺจ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ ฯเปฯ

__________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๕

ในอินทริยปัจจัย มี " ๕

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๓

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในอัตถิปัจจัย มี " ๕

ปฏิจฺจวาโร

จิตฺตสมุฏฺฐานํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ จิตฺตสมุฏฺฐานํ อกุสลญฺจ โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

ยถา กุสลสทิสํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

______________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕

ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

เหมือนกับกุศล

สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปฏิจฺจวาโร

จิตฺตสมุฏฺฐานํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสมุฏฺฐาโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ จิตฺตสมุฏฺฐานํ อพฺยากตญฺจ โนจิตฺตสมุฏฺฐานํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐาโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปฏิจจวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตต-สมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรมและอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา ปญฺจ สพฺพตฺถ นว ปุเรชาเต ปญฺจ อาเสวเน ปญฺจ ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๕

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ฉ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน ฉ นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต ฉ นวิปฺปยุตฺเต ฉ โนนตฺถิยา ฉ โนวิคเต ฉ ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๖

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๖

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๖

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๖

ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๖

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๖

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปญฺหาวาโร

จิตฺตสมุฏฺฐาโน อพฺยากโต ธมฺโม จิตฺตสมุฏฺฐานสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม โดยเหตุปัจจัย

จิตฺตสมุฏฺฐาโน อพฺยากโต ธมฺโม จิตฺตสมุฏฺฐานสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สพฺพตฺถ นว ปุเรชาเต นว ปจฺฉาชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว ฯ อาหาเร นว: จิตฺตสมุฏฺฐานมูลํ โนจิตฺตสมุฏฺฐานสฺส: กพฬึกาโร อาหาโร กาตพฺโพ โนจิตฺตสมุฏฺฐาโน จิตฺตสมุฏฺฐานสฺส: กพฬึกาโร อาหาโร ฆฏเน มชฺเฌ กพฬึกาโร อาหาโร ฯ อินฺทฺริเย นว: รูปชีวิตินฺทฺริยํ เอกํ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

จิตฺตสมุฏฺฐานทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในวิปากปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรมเป็นมูล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรมพึงเติมกวฬิงการาหาร ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นจิตตสมุฏฐานธรรมก็เติมกวฬิงการาหาร คือเติมกวฬิงการาหารในปัจจัยสงเคราะห์ [ฆฏนา] ท่ามกลาง

ในอินทริยปัจจัย มีวาระ ๙ เป็นชีวิตินทรีย์ ๑

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๓

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ จบ