คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

คนฺถวิปฺปยุตฺตํ คนฺถนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต คนฺถนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺตํ อคนฺถนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต อคนฺถนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปป-ยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตต-อคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ

สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ ปญฺหาวาโรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

______________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

สหชาตวารก็ดี ฯลฯ ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร

ปฏิจฺจวาโร

คนฺถวิปฺปยุตฺตํ คนฺถนิยํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต คนฺถนิโย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อกุศลธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นคันถ-วิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

______________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

ปฏิจฺจวาโร

คนฺถวิปฺปยุตฺตํ คนฺถนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต คนฺถนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺตํ อคนฺถนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต อคนฺถนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺตํ คนฺถนิยํ อพฺยากตญฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺตํ อคนฺถนิยํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ คนฺถวิปฺปยุตฺโต อคนฺถนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อัพยากตธรรม ที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรม ที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถ-วิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อัพยากตธรรม ที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นคันถ-วิปปยุตตคันถนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว วิปาเก ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ

ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในวิปากปัจจัย มี " ๕

ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

คนฺถวิปฺปยุตฺโต คนฺถนิโย อพฺยากโต ธมฺโม คนฺถวิปฺปยุตฺตสฺส คนฺถนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ คนฺถวิปฺปยุตฺโต อคนฺถนิโย อพฺยากโต ธมฺโม คนฺถวิปฺปยุตฺตสฺส อคนฺถนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

อัพยากตธรรม ที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตคันถนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ที่เป็นคันถวิปปยุตตอคันถนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา จตฺตาริ อวิคเต สตฺต ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๔

ในอวิคตปัจจัย มี " ๗

นเหตุยา สตฺต นอารมฺมเณ สตฺต ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

คนฺถวิปฺปยุตฺตคนฺถนิยทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

คนฺถโคจฺฉกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

โอฆโคจฺฉกมฺปิ โยคโคจฺฉกมฺปิ อาสวโคจฺฉกทุกกุสลตฺติกสทิสํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกกุสลัตติกะ จบ

คันถโคจฉกทุกกุสลัตติกะ จบ

โอฆโคจฉกะก็ดี โยคโคจฉกะก็ดี เหมือนอาสวโคจฉกทุกกุสลัตติกะ