พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๕๑๙–๑๕๒๗ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
อชฺฌตฺติกทุกกุสลตฺติกํ
ปฏิจฺจวาโร
อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
อชฺฌตฺติกํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก กุสโล จ พาหิโร กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อชฺฌตฺติกํ กุสลญฺจ พาหิรํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
จิตฺตทุกสทิสํ ฯ
สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
___________________
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหมือนกับจิตตทุกะ
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปฏิจฺจวาโร
อชฺฌตฺติกํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อกุสโล จ พาหิโร อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อชฺฌตฺติกํ อกุสลญฺจ พาหิรํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ปฏิจจวาร
อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ
จิตฺตทุกสทิสํ ฯ
สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
______________
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
เหมือนกับจิตตทุกะ
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปฏิจฺจวาโร
อชฺฌตฺติกํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ พาหิรํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อชฺฌตฺติกํ อพฺยากตญฺจ พาหิรํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อชฺฌตฺติโก อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ปฏิจจวาร
อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอัชฌัตติกธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ ปุเรชาเต ปญฺจ อาเสวเน ปญฺจ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ฯลฯ
ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕
ในปุเรชาตปัจจัย มีวาระ ๕
ในอาเสวนปัจจัย มี " ๕
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯเปฯ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน ปญฺจ นมคฺเค นว นสมฺปยุตฺเต นว นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ โนนตฺถิยา นว โนวิคเต นว ฯ
สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๙
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร
ปญฺหาวาโร
พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม พาหิรสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ปัญหาวาร
อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรมโดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว ฯ อติปติยา นว: อชฺฌตฺติโก พาหิรสฺส คจฺฉนกาเล สหชาตาธิปติ มชฺเฌ ตีสุปิ สหชาตาธิปติ ฯ อนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว: อารมฺมณปุเรชาตมฺปิ วตฺถุปุเรชาตมฺปิ ปจฺฉาชาเต นว อาเสวเน นว ฯ พาหิโร อพฺยากโต ธมฺโม พาหิรสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ วิปาเก นว อาหาเร นว: ติณฺณนฺนํ กพฬึกาโร อาหาโร อินฺทฺริเย นว: ติณฺณนฺนํ รูปชีวิตินฺทฺริยํ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว ฯเปฯ
อชฺฌตฺติกทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๙
อัชฌัตติกธรรมเป็นสหชาตาธิปติ ในเมื่อร่วมกับพาหิรธรรม ในบทท่ามกลางก็เป็นสหชาตาธิปติ แม้ในวาระทั้ง ๓
ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๙
ในสหชาตปัจจัย มี " ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๕
ในนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙
จะเป็นอารัมมณปุเรชาตก็ดี วัตถุปุเรชาตก็ดี
ในปัจฉาชาตปัจจัย มีวาระ ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙
อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นพาหิรธรรม โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย
ในวิปากปัจจัย มีวาระ ๙
ในอาหารปัจจัย มี " ๙
ได้กวฬิงการาหาร ทั้ง ๓ วาระ
ในอินทริยปัจจัย มีวาระ ๙ รูป
ชีวิตินทรีย์ได้วาระ ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย มีวาระ ๕
ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ
อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ จบ
End of อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกะ