กุสลัตติกอัชฒัตตัตติกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ อชฺฌตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อชฺฌตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ อชฺฌตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อชฺฌตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ อชฺฌตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อชฺฌตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

อัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อวิคเต นว ฯ

สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ ฯ

เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

พึงให้พิสดารอย่างนี้

กุสโล อชฺฌตฺโต ธมฺโม กุสลสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล อชฺฌตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต อชฺฌตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส อชฺฌตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

อัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

อัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลํ พหิทฺธา ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล พหิทฺธา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ พหิทฺธา ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล พหิทฺธา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ พหิทฺธา ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต พหิทฺธา ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

พหิทธาธรรมที่เป็นกุศล อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

พหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

พหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยพหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อวิคเต นว ฯ

สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล พหิทฺธา ธมฺโม กุสลสฺส พหิทฺธา ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล พหิทฺธา ธมฺโม อกุสลสฺส พหิทฺธา ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต พหิทฺธา ธมฺโม อพฺยากตสฺส พหิทฺธา ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

พหิทธาธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่พหิทธาธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

พหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่พหิทธาธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

พหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่พหิทธาธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกอชฺฌตฺตตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกอัชฌัตตัตติกะ จบ