เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกะ เล่ม ๔๔

เหตุํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ มคฺคารมฺมณญฺจ นเหตุํ มคฺคารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม นเหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอนันตรปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอธิปติปัจจัย มี " ๖

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ มคฺคารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อธิปติยา ตีณิ ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

______________

ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

เหตุํ มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ มคฺคเหตุกญฺจ นเหตุํ มคฺคเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปฏิจจวาร

มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

มัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุํ มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-ปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

มัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัยมีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อธิปติยา ฉ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอธิปติปัจจัย มี " ๖

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ มคฺคเหตุโก ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคเหตุกสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อธิปติยา ตีณิ ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

__________

ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

เหตุํ มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ มคฺคาธิปติญฺจ นเหตุํ มคฺคาธิปติญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปฏิจจวาร

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

มัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุํ มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม นเหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ มคฺคาธิปติ จ นเหตุ มคฺคาธิปติ จ ธมฺมา เหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-ปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

มัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติ-ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มีวาระ ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุ มคฺคาธิปติ ธมฺโม เหตุสฺส มคฺคาธิปติสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในมัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกะ จบ