กุสลัตติกสรณทุกะ เล่ม ๔๔

อกุสลํ สรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล สรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

สรณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสรณธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

กุสลํ อรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ อรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ กุสลํ อรณญฺจ อพฺยากตํ อรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล และอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุสลํ อรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ อรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย

อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต ปญฺจ ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล อรโณ ธมฺโม กุสลสฺส อรณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต อรโณ ธมฺโม อพฺยากตสฺส อรณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อรณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อรณธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ จตฺตาริ อวิคเต สตฺต ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกสรณทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔

ในอวิคตปัจจัย มี " ๗

แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกสรณทุกะ จบ