๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน เล่ม ๓๓

ญาณัตถวิกเถราปทานที่ ๔ (๔๓๔)

ว่าด้วยผลแห่งการสดุดีพระพุทธเจ้า

[๒๔] เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้สูงสุด

กว่าสัตว์ ผู้รุ่งเรืองเหมือนต้นกรณิการ์ โชติช่วง

ดังดวงประทีป ไพโรจน์ดุจทองคำ

เราวางคนโทน้ำ ผ้าเปลือกไม้กรอง

ธมกรก ทำหนังเสือเฉวียงบ่า แล้วกล่าวสดุดีพระ-พุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดว่า

ข้าแต่พระมุนี พระองค์ทรงขจัดความ

มืดมิด ซึ่งอากูลไปด้วยข่ายคือโมหะ ทรงแสดง

แสงสว่าง คือ พระญาณแล้วเสด็จข้ามไป

พระองค์ได้ยกโลกนี้ขึ้นแล้ว สิ่งที่ยอด

เยี่ยมซึ่งมีอยู่ทั้งหมด จะเปรียบปานกับพระญาณ

เป็นประมาณเครื่องไปจากโลกของพระองค์ไม่มี

ด้วยพระญาณนั้น โลกจึงขนานนาม

พระองค์ว่าสัพพัญญู สัพพัญญู ข้าพระองค์ขอ

ถวายบังคมพระองค์ผู้มีความเพียรใหญ่ ทรงทราบธรรมทั้งปวง ไม่มีอาสวะ

ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้สดุดีพระ

พุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ด้วยการสดุดีนั้น เราไม่

รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสดุดีพระญาณ

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน

ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระญาณัตถวิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบญาณัตถวิกเถราปทาน

อุจฉขัณฑิกเถราปทานที่ ๕ (๔๓๕)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายท่อนอ้อย

[๒๕] เราเป็นคนเฝ้าประตูอยู่ในพระ-

นครพันธุมดี ได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากธุลี

ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง

เรามิจิตเลื่อมใสโสมนัส ไดถือเอาท่อน

อ้อยมาถวาย แด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดพระ

นามว่าวิปัสสี ผู้แสวงทาคุณอันยิ่งใหญ่

ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้เราได้ถวายอ้อยใด

ในกาลนั้น ด้วยการถวายอ้อยนั้น เราไม่รู้จัก

ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายท่อนอ้อย

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน

ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอุจฉุขัณฑิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบอุจฉุขัณฑิกเถราปทาน