๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน เล่ม ๓๓

ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้สูงสุด

แห่งเทวดาและมนุษย์รุ่งเรืองดังดอกกรรณิการ์

โชติช่วงดังต้นพฤกษาประทีป ไพโรจน์ดังทองคำ

ข้าพเจ้าวางคนโทน้ำ ผ้าเปลือกไม้

ธมกรก(กระบอกกรองน้ำ) ทำหนังเสือเฉวียงบ่า

แล้วก็สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดว่า

ข้าแต่พระมุนี พระองค์ทรงขจัดความมืดมน

ซึ่งอากูลไปด้วยข่ายคือโมหะ

ทรงแสดงแสงสว่างคือญาณ แล้วเสด็จข้ามไป

พระองค์ทรงถอนสัตว์โลกนี้ขึ้น(จากวัฏฏสงสาร) แล้ว

พระญาณอันหยั่งรู้สรรพสิ่ง(ของพระองค์) เป็นสิ่งที่ยอดเยี่ยม

คติทั่วหล้าก็มิอาจเปรียบได้กับพระญาณของพระองค์

๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน

ด้วยพระญาณนั้น ชาวโลกจึงขนานพระนามพระองค์ว่า

สัพพัญญู สัพพัญญู

ข้าพระพุทธเจ้าไหว้พระองค์

ผู้มีความเพียรอันยิ่งใหญ่

ทรงทราบธรรมทั้งปวง หาอาสวะมิได้

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้าได้สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดไว้

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการสดุดีพระพุทธญาณ

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระญาณัตถวิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ญาณัตถวิกเถราปทานที่ ๔ จบ