arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สุเมธาวรรค

๘. สัตตอุปลมาลิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในสุเมธาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๘. สัตตอุปปลมาลิกาเถริยาปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระสัตตอุปปลมาลิกาเถรี

(พระสัตตอุปปลมาลิกาเถรี เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุเมธาวรรค สัตตอุปลมาลิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๓ หน้า ๓๗๗–๓๘๐

เรื่องนี้ไม่มีบาลีฉบับมหาจุฬาฯ ในข้อมูล e-tipitaka

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกรุงอรุณวดี มีกษัตริย์พระองค์หนึ่งพระนามว่าอรุณ

หม่อมฉันเป็นพระมเหสีของท้าวเธอ หม่อมฉันไม่ได้ร้อยพวงมาลัย

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ได้หยิบดอกอุบลมีกลิ่นหอมเหมือนดอกไม้ทิพย์มา ๗ ดอก

แล้วนั่งในปราสาทที่ประเสริฐ คิดอย่างนี้ในขณะนั้นว่า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

‘ประโยชน์อะไรสำหรับเราด้วยพวงมาลัยเหล่านี้

ซึ่งเรานำมาประดับศีรษะของตนเอง

เราควรนำไปบูชาพระญาณของพระพุทธเจ้า

ผู้ประเสริฐที่สุด จะประเสริฐกว่า’

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราเมื่อจะบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นั่งแล้วที่ใกล้ประตู

จักบูชาพระมหามุนีสัมมาสัมพุทธเจ้า ในเวลาที่พระองค์เสด็จมา

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระชินเจ้าผู้งดงามดังต้นรกฟ้าขาว

เหมือนพญาไกรสรราชสีห์

พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ เสด็จมาตามถนน

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันเห็นพระพุทธรังสีแล้ว ก็ร่าเริงตื่นเต้น

ยังไม่ทันถึงประตู ก็ได้บูชาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทำดอกอุบล ๗ ดอกเหล่านั้น

ให้แผ่ขยายเป็นหลังคากั้นอยู่ในท้องฟ้า

เหนือพระเศียรของพระพุทธเจ้า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันมีจิตเบิกบาน มีใจยินดี

เกิดโสมนัส ประนมมือ ทำจิตให้เลื่อมใสในบูชานั้น

จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑มีจิตเบิกบาน หมายถึงมีจิตปราศจากกิเลสมีความโกรธและความถือตัวเป็นต้น มีจิตโสมนัส มีใจสงบ (ขุ.อป.อ. ๑/๑๓๔/๒๔๕)
  2. ๒เทียบได้กับคำว่า เวทชาโต แก้เป็น อุปฺปนฺนโสมนสฺโส (ขุ.อป.อ. ๒/๑๓๒/๓๖)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เหนือศีรษะของหม่อมฉัน เขากั้นเครื่องมุงบังดอกไม้

สีเขียวขนาดใหญ่กลิ่นทิพย์หอมฟุ้งไป

นี้เป็นผลแห่งดอกอุบล ๗ ดอก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

บางครั้ง เมื่อหม่อมฉันถูกหมู่ญาตินำออกไป

ครั้งนั้น เขากั้นเครื่องมุงบังดอกไม้สีเขียว

ให้บริวารของหม่อมฉันเท่าที่มีอยู่

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันได้เป็นพระมเหสีของท้าวเทวราช ๗๐ พระองค์

เป็นใหญ่ในทุกภพ เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ได้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๓ พระองค์

ชนทั้งหลายอนุวัตตามหม่อมฉันทั้งหมด หม่อมฉันมีวาจาน่าเชื่อถือ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผิวพรรณของหม่อมฉันเหมือนสีดอกอุบล

และกลิ่นกายของหม่อมฉันก็หอมฟุ้งไปคล้ายกลิ่นหอมของดอกอุบล

หม่อมฉันไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันเป็นผู้ฉลาดในอิทธิบาท

ยินดีในการเจริญโพชฌงค์ ถึงความสำเร็จอภิญญา

นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันเป็นผู้ฉลาดในสติปัฏฐาน

มีสมาธิฌานเป็นโคจร ขวนขวายในสัมมัปปธาน

นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันมีความเพียรนำพาธุระไป

อันเป็นเหตุนำธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะมาให้

อาสวะทั้งปวงก็สิ้นไปแล้ว

บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป

หม่อมฉันได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ในครั้งนั้น

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงหม่อมฉันก็ถอนได้แล้ว

หม่อมฉันตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

การที่หม่อมฉันมาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ หม่อมฉันได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ หม่อมฉันก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า พระสัตตอุปปลมาลิกาภิกษุณีได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ ฉะนี้

สัตตอุปปลมาลิกาเถริยาปทานที่ ๘ จบ

จบ ๘. สัตตอุปลมาลิกาเถริยาปทาน