arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สุเมธาวรรค

๙. ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสุเมธาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุเมธาวรรค ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๕๑๘–๕๒๒

หน้า ๕๑๘

ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้เอาดอก

ไม้บูชาใด ด้วยการบูชานั้น ดิฉันจึงไม่รู้จักทุคติ

เลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา

ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.

ทราบว่า ท่านพระสัตตอุปลมาลิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบสัตตอุปลมาลิกาเถรีอปทาน

ปัญจทีปิกาเถรีอปทานที่ ๙ (๙)

ผลของการถวายประทีป ๕ ดวง

[๑๔๙] ครั้งนั้น ดิฉันเป็นหญิงท่อง-

เที่ยวอยู่ในพระนครหังสวดี ดิฉันต้องการกุศลจึงเที่ยวไปสู่อารามหนึ่งจากอารามหนึ่ง ได้พบไม้โพธิ์อันอุดมในวันกาฬปักษ์ ยังจิตให้เลื่อมใสในไม้โพธิ์นั้นแล้ว นั่งลงที่โคนไม้โพธิ์

ดิฉันตั้งจิตเคารพประนมอัญชลีเหนือ

เศียรเกล้า สำแดงความโสมนัสแล้วคิดอย่างนี้ในขณะนั้นว่า

ถ้าพระพุทธเจ้ามีพระคุณนับไม่ได้ ไม่มี

บุคคลเปรียบเสมอไซร้ ก็ขอให้ทรงแสดงปาฎิ-

หน้า ๕๑๙

หาริย์แก่เราเถิด ขอไม้โพธิ์จงเปล่งรัศมี ทันใดนั้นเอง ไม้โพธิ์ก็ได้โพลงไปทั่วพร้อมกับที่ดิฉันนึก รัศมีสำเร็จด้วยสีทองล้วนไพโรจน์ไปทั่วทิศ

ดิฉันนั่งลงอยู่ที่โคนโพธิ์นั้น ๗ คืน ๗ วัน

เมื่อถึงวันเป็นวันคำรบ ๗ ดิฉันได้ทำการบูชาด้วยประทีป

ประทีป ๕ ดวงลุกโพลงย่อมล้อมรอบอาสนะครั้งนั้น ประทีปของดิฉันลุกโพลงอยู่ จนถึงเวลาพระอาทิตย์อุทัย.

เพราะกรรมทีทำไว้ดีนั้น และเพราะการ

ตั้งเจตน์จำนงไว้ ดิฉันละร่างมนุษย์แล้ว ได้ไป

สวรรค์ชั้นดาวดึงส์

วิมานที่บุญกรรมสร้างให้ดิฉันอย่างสวย-

งามในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้น เรียกว่า "ปัญจทีป-วิมาน" ปัญจทีปวิมานนั้นสูง ๑๐๐ โยชน์ กว้าง๖๐ โยชน์

ประทีปนับไม่ถ้วนส่องสว่างล้อมดิฉัน อยู่

ทั่วเทพพิภพโชติช่วงด้วยแสงประทีป

คนที่หันหน้าไปทางทิศบูรพา ถ้าดิฉัน

ปรารถนาที่จะดู ดิฉันย่อมเห็นได้ด้วยจักษุทุกคนทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง และเบื้องขวาง

หน้า ๕๒๐

ดิฉันปรารถนาจะเห็นกรรมดีและกรรมชั่ว

ที่คนทำในที่มีประมาณเท่าใด ที่มีประมาณเท่านั้นย่อมไม่มีต้นไม้หรือภูเขามากั้นกาง

ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าว

สักรินทเทวราช ๘๐ พระองค์ ได้เป็นอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๐๐ พระองค์

ดิฉันเข้าถึงกำเนิดนั้น ๆ ประทีปตั้ง

แสน ๆ ส่องแสงล้อมดิฉัน

ดิฉันจุติจากเทวโลกแล้ว เกิดในครรภ์

มารดา เมื่อดิฉันอยู่ในครรภ์มารดา จักษุของดิฉันไม่หลับ

ประทีปทั้งจำนวนแสนดวง ส่องสว่าง

อยู่ในเรือนประสูติของดิฉันผู้พร้อมเพรียงด้วยบุญกรรม นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง

เมื่อถึงภพสุดท้าย ดิฉันกลับฉันทะที่มี

ในใจ เห็นนิพพานอันเป็นสภาวะเยือกเย็น ไม่มีชราและมรณะ

พอเกิดได้อายุ ๗ ขวบ ดิฉันได้บรรลุ

อรหัต พระพุทธเจ้าพระนามว่า โคดม ทรงทราบถึงคุณของดิฉัน จึงให้ดิฉันอุปสมบท

หน้า ๕๒๑

ดิฉันเข้าฌานอยู่ในมณฑป โคนไม้

ปราสาท ถ้ำ หรือเรือนอันว่างเปล่าก็ดี ประทีป

๕ ดวงส่องแสงสว่างให้ดิฉัน

ทิพยจักษุของดิฉันบริสุทธิ์ ดิฉันฉลาด

ในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผล

แห่งประทีป ๕ ดวง

ดิฉันเป็นผู้อยู่จบพรหมจรรย์ทั้งปวง ทำ

กิจเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ข้าแต่พระมหาวีระผู้มี

พระจักษุ หม่อมฉันชื่อว่าปัญจทีปา ขอถวาย

ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ ดิฉันได้ถวาย

ประทีปใด ในครั้งนั้น ด้วยการถวายประทีปนั้น

ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕

ดวง

ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.

ทราบว่า ท่านพระปัญจทีปิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านั้น ด้วยประการฉะนี้แล.

จบปัญจทีปิกาเถรีอปทาน.

หน้า ๕๒๒

อุทกทายิกาเถรีอปทานที่ ๑๐ (๑๐)

ผลของการถวายน้ำ

[๑๕๐] ดิฉันเป็นหญิงหาบน้ำขายอยู่ใน

พระนครพันธุมดี เลี้ยงชีพด้วยการหาบน้ำ เลี้ยงดูเด็ก ๆ ก็ด้วยการหาบน้ำนั้น

ก็ดิฉันไม่มีไทยธรรม ดิฉันเข้าไปยังซุ้ม

น้ำแล้ว ตั้งน้ำไว้ถวายในบุญเขตอันยอดเยี่ยม

เพราะกรรมที่ได้ทำไว้ดีแล้วนั้น ดิฉันจึง

ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมสร้าง

ให้แก่ดิฉันอยู่สวยงาม ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้นถูกนิรมิตรขึ้นก็เพราะการหาบน้ำ

ครั้งนั้น ดิฉันประเสริฐกว่าพวกนาง

อัปสรตั้งพัน ดิฉันครอบงำนางอัปสรเหล่านั้นทั้งหมดด้วยฐานะ ๑๐ ประการ

ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสัก-

รินทเทวราช ๕๐ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๐ พระองค์

ดิฉันท่องเที่ยวอยู่แต่ในสองภพ คือ

เทวดาและมนุษย์ ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำ.

จบ ๙. ปัญจทีปิกาเถริยาปทาน