พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สาลปุปผิวรรค
๙. สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสาลปุปผิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สาลปุปผิวรรค สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๙๓–๙๖
มิลักขุผลทายกเถราปทานที่ ๘ (๔๖๘)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม่มิลักขุ
[๕๘] เราได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนาม
ว่าอัตถทัสสี ผู้มีพระยศใหญ่ เป็นผู้มีจิตเลื่อมใส
มีใจโสมนัส ได้ถวายผลไม้มิลักขุ
ในกัปที่ ๑,๘๐๐ เราได้ถวายผลไม้ใดใน
กาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็น
ผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระมิลักขุผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบลักขุผลทายกเถราปทาน
สยัมปฏิภาณิยเถราปทานที่ ๙ (๔๖๙)
ว่าด้วยการสดุดีพระพุทธเจ้าด้วยปฏิภาณ
[๕๙] ใครได้เห็นพระนราสภผู้ประเสริฐ
กว่าเทวดา งามเหมือนดอกรกฟ้าขาว กำลังเสด็จ
ดำเนินอยู่ที่ถนนแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า ใครได้ได้เห็น
พระพุทธเจ้าผู้กำจัดความมืดมิดให้พินาศ
ทรงช่วยเหลือนรชนให้ข้ามพ้นไปได้เป็น
อันมาก ยังโลกให้โชติช่วงด้วยแสงสว่างคือพระ-
ญาณแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
ใครได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของ
โลก กำลังเสด็จออกไปพร้อมกับพระขีณาสพผู้มี
อำนาจตั้งแสน ผู้ทรงรื้อขนสัตว์ไปเสียมากมาย
แล้ว จะไม่เลื่อมใสเล่า
ใครได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ตีกลองคือ
พระธรรมทรงย่ำยีหมู่เดียรถีย์ บันลือสีหนาทแล้ว
จะไม่เลื่อมใสเล่า
ทวยเทพพร้อมด้วยพรหม พากันมาจาก
เทวโลกตราบเท่าพรหมโลก แล้วทูลถามปัญหา
อันลุ่มลึกกะพระพุทธเจ้าพระองค์ใด พระพุทธเจ้า
พระองค์นั้น ใครได้เห็นเข้าแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
มนุษย์พร้อมด้วยเทวดาประนมกรอัญชลี
แด่พระพุทธเจ้าพระองค์ใด ย่อมได้เสวยบุญด้วย
การประนมกรอัญชลีนั้น พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นใครได้เห็นเข้าแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
ชนทั้งปวงมาประชุมพร้อมห้อมล้อมพระผู้มี
ปัญญาจักษุ พระผู้มีปัญญาจักษุพระองค์ใดได้รับอาราธนาแล้วไม่ทรงหวั่นไหว พระผู้มีปัญญาจักษุ
พระองค์นั้น ใครได้เห็นแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
เมื่อพระนราสภพระองค์ใดเสด็จเข้าพระ
นคร กลองเป็นอันมากประโคมกึกก้อง คชสาร
ที่ตกมันพากันบันลือ พระนราสภพระองค์นั้น
ใครได้เห็นเข้าแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
เมื่อพระนราสภพระองค์ใดเสด็จดำเนิน
ไปในถนน พระรัศมีย่อมส่องสว่างไสวทุกเมื่อ
ที่ซึ่งลุ่ม ๆ ดอน ๆ ย่อมสม่ำเสมอ พระนราสภ
พระองค์นั้น ใครได้เห็นเข้าแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสอยู่ ประชาสัตว์ใน
จักรวาลได้ยินทั่วกัน พระพุทธเจ้าพระองค์ใดยัง
สัตว์ให้รู้ชัดได้ทั่วกัน พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น
ใครได้เห็นแล้วจะไม่เลื่อมใสเล่า
ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้สดุดีพระ-
พุทธเจ้า ด้วยการสดุดีนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย
นี้เป็นผลแห่งการสดุดี
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระสยัมปฏิภาณิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบสยัมปฏิภาณิยเถราปทาน
นิมิตพยากรณิยเถราปทานที่ ๑๐ (๔๗๐)
ว่าด้วยผลแห่งการพยากรณ์นิมิต
[๖๐] ครั้งนั้น เราได้เข้าไปป่าหิมวันต์
บอกมนต์ ศิษย์ ๕,๔๐๐ คนได้อุปัฏฐากเรา
ศิษย์เหล่านั้นล้วนเป็นนักศึกษา รู้จบ
ไตรเทพถึงความเต็มเปี่ยมในธรรมมีองค์ ๖ พวกเขาถือตัวจัดเพราะวิทยาของคน อยู่ในป่าหิมวันต์
เทพบุตรผู้มียศใหญ่ เป็นผู้มีสติสัมป-
ชัญญะ จุติจากชั้นดุสิตอุบัติในครรภ์แห่งมารดา
เมื่อพระสัมพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้น หมื่น
โลกธาตุก็หวั่นไหว คนตาบอดก็มองเห็นได้ในเมื่อพระผู้นำเสด็จอุบัติขึ้น
พื้นพสุธานี้ทั้งสิ้นสั่นสะเทือน ๖ ประการ
มหาชนได้สดับเสียงกึกก้องแล้ว พากันแย้มสรวล
ชนทั้งปวงประชุมกันแล้ว ได้พากัน ไป
ยังสำนักของเรา ถามว่า พื้นพสุธานี้สั่นสะเทือนจักมีผลเป็นอย่างไร
ครั้งนั้นเราได้พยากรณ์แก่เขาทั้งหลายว่า
อย่ากลัวเลย ไม่มีภัยแก่ท่านทั้งหลาย ท่านทุกๆคนจงเบาใจเถิด ความเกิดนี้ประกอบด้วยสุขประโยชน์
จบ ๙. สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน