๑๐. โพธิฆรการกเถราปทาน เล่ม ๓๓

โพธิฆรการกเถราปทานที่ ๑๐ (๔๕๐)

ว่าด้วยผลแห่งการสร้างเรือนไม้โพธิ์

[๔๐] เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้ใช้คนทำเรือนไม้โพธิ์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นใหญ่กว่าสัตว์ผู้คงที่ พระนามว่าสิทธัตถะ

เราเข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต อยู่ในเรือนแก้วหนาว ร้อน หรือลม มิได้ถูกต้องตัวเราเลย

ในกัปที่ ๖๔ แต่กัปนี้ เราได้เป็นพระเจ้า

จักรพรรดิ วิสสุกรรมเทพบุตรได้เนรมิตนครชื่อ

กาสิกะ ยาว ๑๐โยชน์ กว้าง ๘ โยชน์ให้เรา ใน

นครนั้นไม่มีไม้ เครือเถา และดินเหนียวเลย

วิสสุกรรมเทพบุตรเนรมิตปราสาทชื่อ

มงคล ยาวโยชน์หนึ่ง กว้างครึ่งโยชน์ ให้เรา

เสาปราสาท ๘๔,๐๐๐ ต้น ล้วนเป็นทองคำ

พื้นสำเร็จด้วยแก้วมณี หลังคาเป็นเงิน

เรือนสำเร็จด้วยทองนี้ เราได้อยู่ครอบ

ครองมาแล้ว นี้เป็นผลแห่งการให้เรือนเป็นทาน

เราได้เสวยผลทั้งปวงนั้น ในภพทั้งที่เป็น

ของเทวดาและมนุษย์ วันนี้เราบรรลุนิพพานอัน

เป็นบทสงบระงับ ไม่มีบทใดจะยิ่งกว่า

ในกัปที่ ๓ หมื่น เราได้ให้ทำเรือนโพธิ-

พฤกษ์ ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้ก็เป็น

ผลแห่งการให้เรือนเป็นทาน

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน

ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโพธิฆรการกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบโพธิฆรการกเถราปทาน

อรรถกถาวิเภทกิวรรคที่ ๔๕

อปทานทั้งหมดมีอปทานที่ ๒ เป็นต้น ไป มีเนื้อความพอจะกำหนดรู้ได้โดยง่ายทีเดียว ถึงจะมีข้อแตกต่างระหว่างชื่อของพระเถระทั้งหลาย ก็พึงทราบได้โดยตามลำดับพระบาลีแล

จบอรรถกถาวิเภทกิวรรคที่ ๔๕

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. วิเภทกิพีชิยเถราปทาน ๒. โกลทายกเถราปทาน ๓. เวลุว-ผลิยเถราปทาน ๔. ภัลลาตกทายกเถราปทาน ๕. อุมมาปุปผิยเถราปทาน๖. อัมพาฏกิยเถราปทาน ๗. สีหาสนิกเถราปทาน ๘. ปาทปีฐิยเถราปทาน8. เวทิยการกเถราปทาน ๙. โพธิฆรการกเถราปทาน.

ในวรรคนี้ บัณฑิตได้ภาษิตคาถาไว้คำนวณได้ ๗๙ คาถา.

จบวิเภทกิวรรคที่ ๔๕

ชคติวรรคที่ ๔๖

ชคติทายกเถราปทานที่ ๑ (๔๕๑)

ว่าด้วยผลแห่งการพรวนดินโคนต้นโพธิ์

[๔๑] เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้

ใช้ให้คนพรวนดินที่ไม้โพธิพฤกษ์ของพระมหามุนี

พระนามว่าธัมมทัสสี อันเป็นต้นไม้สูงสุดกว่าไม้

ทั้งหลาย

เราพลาดจากภูเขาหรือตกจากต้นไม้จุติ

แล้ว ย่อมได้ที่พึ่ง นี้เป็นผลของการพรวนดิน

โจรไม่เบียดเบียนเรา กษัตริย์ก็ไม่ดูหมิ่น

เรา เราก้าวล่วงข้าศึกได้ทุกคน นี้เป็นผลของ

การพรวนดิน

เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เทวดาหรือ

มนุษย์ในกำเนิดนั้น ๆ เราย่อมเป็นผู้อันเขาบูชา

ทุกแห่งไป นี้ก็เป็นผลของการพรวนดิน

ในกัปที่ ๑,๘๐๐๐ เราได้ใช้ให้คนพรวนดิน

ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลของ

การพรวนดิน

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน

ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระชคติทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบชคติทายกเถราปทาน