พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · มหาปริวารวรรค
๒. สุมังคลเถราปทาน (๑๑๒) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในมหาปริวารวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๒. สุมงฺคลตฺเถราปทาน
๒. สุมังคลเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระสุมังคลเถระ
(พระสุมังคลเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน มหาปริวารวรรค สุมังคลเถราปทาน (๑๑๒) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๐๒–๒๐๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๖๒–๒๖๔
อตฺถทสฺสี ชินวโร โลกเชฏฺโฐ นราสโภ
วิหารา อภินิกฺขมฺม ตฬากํ อุปสงฺกมิ.
พระผู้มีพระภาค ผู้ทรงชนะอย่างประเสริฐ พระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน เสด็จออกจากพระวิหารแล้วเสด็จเข้าไปยังสระน้ำ
นฺหาตฺวา ปิตฺวา จ สมฺพุทฺโธ อุตฺตริเตฺวกจีวโร
อฏฺฐาสิ ภควา ตตฺถ วิโลเกนฺโต ทิโสทิสํ.
พระผู้มีพระภาคสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงสรงสนานและดื่มแล้ว เสด็จขึ้นทรงผ้าผืนเดียว ประทับยืนเหลียวดูทิศน้อยใหญ่อยู่ ณ ที่นั้น
ภวเน อุปวิฏฺโฐหํ อทฺทสํ โลกนายกํ
หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน อปฺโปเฐสึ อหํ ตทา.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเข้าไปในที่อยู่ ได้เห็นพระผู้มีพระภาค ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก มีจิตร่าเริงเบิกบาน ได้ปรบมือ
สตรํสึว โชตนฺตํ ปภาสนฺตํว กญฺจนํ
นจฺเจ คีเต จ ยุตฺโตหํ ปญฺจงฺคตุริเยปิ จ.
ข้าพเจ้าประกอบการฟ้อนรำ การขับร้องและการประโคมดนตรีมีองค์ ๕ ถวายพระองค์ ผู้รุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์ ส่องแสงเรืองรองดังทองคำ
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ
สพฺเพ สตฺเต อภิโภมิ วิปุโล โหติ เม ยโส. <702>
ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ ข้าพเจ้าเป็นใหญ่เหนือสัตว์ทั้งปวง ยศของข้าพเจ้าก็ไพบูลย์
นโม เต ปุริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม
อตฺตานํ โตสยิตฺวาน ปเร โตเสสิ ตฺวํ มุนิ.
ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้าพระองค์ ขอนอบน้อมพระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้สูงสุดแห่งบุรุษ ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ พระองค์ผู้เป็นพระมุนี ทรงทำพระองค์ให้ยินดีแล้ว จึงทรงทำผู้อื่นให้ยินดีตาม
ปริคฺคหิตฺวา <703> นิสีทิตฺวา หาสํ กตฺวาน สุพฺพโต
อุปฏฺฐหิตฺวาน สมฺพุทฺธํ ตุสิตํ อุปปชฺชหํ.
ข้าพเจ้าผู้มีวัตรดีงามกำหนดแล้ว นั่งลง ทำความร่าเริง เข้าไปบำรุงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว จึงได้ไปเกิดยังสวรรค์ชั้นดุสิต
โสฬสิโต กปฺปสเต ทฺวินวา เอกจินฺติตา
สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
ในกัปที่ ๑๑๖ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๘ ชาติ พระนามว่าเอกจินติตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สุมงฺคโล เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
สุมงฺคลตฺเถรสฺส อปทานํ ทุติยํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระสุมังคลเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
สุมังคลเถราปทานที่ ๒ จบ
จบ ๒. สุมังคลเถราปทาน (๑๑๒)