พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ผลทายกวรรค
๙. สัพพลทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในผลทายกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ผลทายกวรรค สัพพลทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๑๘๘–๑๙๑
สัพพผลทายกเถราปทานที่ ๙ (๕๑๙)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม้ต่าง ๆ
[๑๐๙] ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์มีนาม
ชื่อว่า วรุณะ เป็นผู้เรียนจบมนต์ ทิ้งบุตร ๑๐ คนเข้าไปกลางป่า สร้างอาศรมอย่างสวยงาม สร้างบรรณศาลาจัดไว้เป็นห้อง ๆ น่ารื่นรมย์ใจ อาศัยอยู่ในป่าใหม่
พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงรู้
แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ทรงพระประ-สงค์จะช่วยเหลือเรา พระองค์จึงได้เสด็จมายังอาศรมของเรา
พระรัศมีได้แผ่กว้างใหญ่ตลอดไพรสณฑ์
ครั้งนั้น ป่าใหญ่โพลงไปด้วยพุทธานุภาพ เราเห็นปาฏิหาริย์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่ ได้เก็บเอาไปไม้มาเย็บเป็นกระทง แล้วเอาผลไม้ใส่จนเต็มหาบ เข้าไปเฝ้าพระสัมมา-พุทธเจ้าแล้วได้ถวายพร้อมทั้งหาบ เพื่อทรงอนุเคราะห์เรา พระพุทธเจ้าได้ตรัสแก่เราว่า
ท่านจงถือเอาหาบเดินตามหลังเรามา เมื่อสงฆ์บริโภคแล้ว บุญจักมีแก่ท่าน
เราได้หาบผลไม้ไปถวายแก่พระภิกษุ-
สงฆ์ เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระภิกษุสงฆ์แล้ว
ได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต
เป็นผู้ประกอบด้วยการฟ้อน การขับ
การประโคมอันเป็นทิพย์ เสวยยศในสวรรค์ชั้นดุสิตนั้นโดยบุญกรรม เราเข้าถึงกำเนินใด ๆ คือเป็นเทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้น ๆ เราไม่มีความบกพร่องในเรื่องโภคทรัพย์เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เพราะได้ถวายผลไม้แด่พระพุทธเจ้า เราจึงได้เป็นใหญ่ตลอดทวีปทั้ง ๔ พร้อมด้วยสมุทรพร้อมทั้งภูเขา ถึงฝูงนกมีเท่าใดที่บินอยู่ในอากาศนกเหล่านั้นก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
ยักษ์ ภูต รากษส กุมภัณฑ์และครุฑ
เท่าที่มีอยู่ในไพรสัณฑ์ ต่างก็บำรุงบำเรอเรา ถึงพวกเต่า หมาไน ผึ้งและเหลือบยุง ก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
แม้เหล่าสกุณปักษีมีกำลังมากชื่อสุบรรณ
ก็นับถือเรา นี้ก็เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
ถึงพวกนาคที่มีอายุยืน มีฤทธิ์ มียศใหญ่
ก็ตกอยู่ในอำนาจเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง หมี
หมาป่า หมาจิ้งจอก ก็อยู่ในอำนาจของเรานี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
ที่อยู่ในซากไม้ตายและหญ้า กับผู้ที่อยู่
ในอากาศ ล้วนนับถือเราทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายผลใหม่
ธรรมที่เห็นได้ยาก ละเอียด ลึกซึ้ง ซึ่ง
พระศาสดาทรงประกาศไว้ดีแล้ว เราถูกต้องแล้วอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราถูกต้องวิโมกข์ เป็นผู้ไม่มีอาสวะ
เป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส และมีปัญญารักษาตนนี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนโอรสของพระ-
พุทธเจ้าที่ดำรงอยู่ในผล สิ้นโทสะ มียศใหญ่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา อันกุศล
มูลตักเตือน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่
เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนพระโอรสของ
พระพุทธเจ้าที่ได้วิชชา ๓ บรรลุฤทธิ์ มียศใหญ่สมบูรณ์ด้วยทิพโสต
ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่
รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระสัพพผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบสัพพผลทายกเถราปทาน
ปทุมธาริยเถราปทานที่ ๑๐ (๕๒๐)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกบัว
[๑๑๐] ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ มีเขา
ลูกหนึ่งชื่อโรมสะ ครั้งนั้น พระพุทธเจ้าพระนาม
ว่าอภิสัมภวะ ประทับอยู่กลางแจ้ง
เราออกจากที่อยู่ไป ถือเอาดอกปทุมบูชา
เราถือดอกปทุมบูชาอยู่หนึ่งวัน แล้วจึงได้กลับที่
อยู่
ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้บูชาพระ
พุทธเจ้าใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย
นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
จบ ๙. สัพพลทายกเถราปทาน